Rik,Rico,Risico

Foto 1: Schriftje Rico's werkzaamheden 2001-2007

Foto 2: willekeurige bladzijde uit schriftje. (Rood omcirkeld het maandloon, dat Rik verdiende)

Foto 3: Rik 26 juni 2008 bij half geschilderde Gaspelmuur

Rik is sinds 1 maart 2001 mijn vaste hulp op zaterdag. Wàs mijn hulp, maar daarover zo dadelijk.

Mijn schoonzus Leonie vroeg me op onze gezamenlijke kerstvakantie 2000 in Tailly of ik voor Rik, die even later 12 jaar zou worden, wat klussen had. De combinatie van zijn tomeloze energie, een kleiner zusje en zijn grote bemoeizucht vormden een coctail voor frekwente huiselijke ruzies. Gek werden de ouders ervan.

Ik sprak met Rik af: elke zaterdag van 10.00 uur tot 17.00 uur kon hij bij mij komen werken. Hij zou loon verdienen. In dat eerste jaar - ik kan het in ons werkschriftje allemaal nalezen - voor €1 per uur.

Hij hoefde geen geld, iets wat hij bij elke halfjaarlijkse opslag herhaalde.

Het eerste wat ik hem leerde was: houden aan je afspraak. Stipt op tijd beginnen. Was hij er 10.10 uur niet, dan belde ik de ouders. waar ie bleef. Hij moest helemaal op de fiets uit Dommelen komen over het fietsbruggetje; er kon van alles gebeuren onderweg...(Dat ik ooit zulke gedachten heb gehad! Nu werkt hij als ober op het Stratumseind en werkte onlangs een groep van veertig oververhitte Turkse voetbalfans het terras af)

We hebben heel wat geklust samen en heel wat afgepraat. Hij was ontzettend trouw en vreselijk teleurgesteld als ik eens voor een zaterdag moest afbellen. Ik liet dat voortaan achterwege, verzon zo nodig allerhande klussen.

We werkten ook buiten de deur: laminaat leggen, tuinonderhoud, bomen zagen. We noemden ons bedrijf naar de samentrekking van onze namen: Rico, voor al Uw klussen. We verdienden nooit, ik betaalde hem altijd volgens afspraak. Zijn reactie steeds: "Hoeft niet, ik vind het veel te leuk." Inmiddels heeft hij geleerd dat leuk werken niet gratis hoeft te zijn.

Dat duurde tot vorig jaar zomer. Hij zat op het CIOS. Wilde tennisleraar worden. Speelde zelf niet onverdienstelijk. Maar zijn arm schoot regelmatig uit de kom. Dat gebeurde steeds vaker, zodat een operatie noodzakelijk werd. De revalidatie verliep moeizaam. In de winter gebeurde het weer. Arm uit de kom. Toen werd het duidelijk. Zoals het klussen al een tijdje onmogelijk was, zo zou hij het sporten en een sportopleiding uit zijn hoofd moeten zetten. Dat was de prijs. Het risico van het teveel.

Op mijn jongste verjaardag belde hij op. Om me te feliciteren en om te vertellen dat ie voor makelaar ging studeren en....het ging inmiddels beter met zijn schouder. Of ik geen klusje voor hem had.

Zo zijn we aan het schilderen van het huis geslagen. Niet dat het echt moest gebeuren, maar het is een klus. Als zijn schouder opspeelt, schildert hij met links.

Afgelopen donderdag stond hij boven op de ladder, ik schilderde beneden. Voor het eerst in deze positie en hij zei: "Weet je, alles wat ik van huis en tuin geleerd heb, heb ik hier geleerd." Ik voelde me een beetje trots en dacht: daar zal ik mijn blog over schrijven!

Halverwege moesten we stoppen. De verf was op. Niet goed gerekend. Dat kunnen we beiden nog verfijnen.

Morgen zal hij verder gaan. Nu alleen, want ik moet (nog) werken. Morgen zal hij alleen verder gaan. Want een klus is een klus omdat die af moet.

kinds

1. ff relexen man

2. opa tovert met een cornetto, even later is ie pinocchio

3. spelen met Luca valt soms niet mee

Mijn schoondochters schrijven prachtig over hun kind. Karlijn doet dat in een onnavolgbare Zoë stijl, Femke post bij tijd en wijlen de vorderingen van Luca in het groter worden.

Beiden bloggers geven blijk van de kunst van het observeren, de basis voor een goede opvoeding. De observaties leiden soms tot vragen, tot verklaringen voor het geobserveerde gedrag. Zo schrijft Femke over Luca's grote theatrale verdriet, als hij zijn zin niet krijgt of zich onbegrepen voelt. Wij hebben dat afgelopen weekend ook gezien, dat grote verdriet in dat kleine lijfje. Ik had me voorgenomen om erover te schrijven. Maar Femke was me voor.

In het weekend dat Guus Marco vernederde, maar waarin we trots op Aafke konden zijn, logeerden TFL bij ons. Thomas en Femke konden bijslapen en -tanken, Luca kon met zijn opa en oma diverse functie-ontwikkelingen oefenen. Wíj konden waarnemen dat hij weer verder is in taal, motoriek en verbeelding.

Hij laat zich graag vermaken. Ik speel ook graag de clown. Hij toont zich immer het dankbare publiek. Probeert de act even later zelf uit. Hij geniet van het lachen van de ander. Worden clowns gevormd of geboren?

Hij vraagt aan mij om mee te doen om met een vervoersmiddel de tuin te verkennen. Hij wijst me het trapfietsje toe. Mijn buik wringt zich met moeite tussen stuur en zadel; mijn benen zijn te lang, mijn gewrichten te stram. De volwassenen lachen. Luca blijft bloedserieus. "Opa, opa, pakken?" Ik hoef het nu niet te spelen, ik kan hem zo niet bijbenen.

En soms is het er plotseling.

Hij kan al zoveel zeggen met zijn kleine woordenschat, zijn twee-woord zinnetjes. Plotseling kan hij zijn wensen en zijn willetje niet meer uitdrukken. Hij brabbelt wat, maar ik versta hem niet. Ik gis verkeerd en dan is er dat intense huilen. We voelen ons beiden machteloos, zo onbegrepen. Een ander moment begrijp ik hem al te best. Poedelnaakt staat hij bij mijn fiets en wijst naar het fietsstoeltje. "Op" is niet mis te verstaan. Ik zeg "Eerst aankleden", want naakt is aanstootgevend voor pedofielen in de wijk. Dat kan ik hem zo snel niet uitleggen. Als ik hem oppak om hem te kleden is leiden in last.

Later zal ik hem uitleggen dat ik hem behoed heb voor een verkoudheid.

Geen tijd

1. Een vroege Di Luca
2.Totempaal met verhaal
3. Beer met berenmuts
(een voorouderlijke gebaar)



De blog-regelmaat is er even uit.
Oorzaak?
De maand juni. Tussen mijn verjaardag en de langste dag is het in privé-tijd topdrukte. Aardbeien moeten om de twee dagen worden geplukt en tot jam verwerkt. Idem de aalbessen.
(Voor wie mij vóór de langste dag (voor de duidelijkheid van 2008!!) een mailtje stuurt met de vermelding "aardbeienconfiture" of "bessenconfiture" wordt zo'n potje heerlijkheid apart gezet)
Maar er zijn nog andere werkzaamheden zoals de eerste aardappelen en de laatste asperges, naast de vaste werkzaamheden als grasmaaien en onkruid wieden. En dat allemaal tussen de voetbalwedstrijden door!!
Door drukte heb ik niet kunnen schrijven zoals over mijn verjaardag.
Alsof iedereen mijn blog gelezen had.
Ik mocht dus veel bier-met-een knipoog ontvangen, slechts een enkel wijntje voor Riny.
David, Karlijn en Zoë hadden iets voor mijn toekomst: een fotobewerkingsprogramma mét boekje. Vanaf 2009 verschijnen op mijn blog bewerkte foto's. Van mijzelve bijvoorbeeld als een jonge god en van mijn mooie kleinkinderen. Voor dat laatste heb ik dat programma echter geenszins nodig.
Thomas en Femke hadden Luca aan het werk gezet. Resultaat een prachtig schilderij in een zwarte lijst gezet. Bij ontvangst knapte mijn gemoed, even later het glas.
Dit is een van de vroegste "Di Luca's", waarnaar over enige decennia veel vraag naar zal zijn. De aandachtige beschouwer ziet de hand van oma, bemerkt echter ook de eigen stijl!
Ik had ook willen schrijven over de totempaal. In mei 1963 ging ik met mijn klas van de Kweekschool Hemelrijken naar een cultureel kamp op de camping "De Goudsberg" in Lunteren, waar we gezamenlijk een totempaal maakten. Ik geloof dat de een na onderste kop door mij gesneden is. Op het einde van het kamp deed zich de vraag voor wie de paal mocht mee nemen. Ik opperde om hem aan mijn vader, de toenmalige directeur, te geven.
Dat idee werd overgenomen.
In 1998 werd ik benoemd als directeur van de Fontys pabo Eindhoven/Veghel, de rechtsopvolger van de Kweekschool Hemelrijken.
Op mijn eerste dag vond ik achter in een verlaten ruimte deze paal terug, die jarenlang op mijn vaders kamer had gestaan. Natuurlijk gaf ik hem een plaats op míjn kamer.
Bij mijn afscheid in december 2003 stond de totem parmantig op het podium, evenals mijn opvolger, die me toesprak. Ik was er zeker van dat ik de totem als afscheidskado zou krijgen. Maar nee....Harrie vond dat ie bij de pabo hoorde en zette hem terug in mijn/zijn kamer.
Vorige week kreeg ik een telefoontje. Of ik hem alsnog.....
Nu staat hij bij ons in de tuin.
Daarover had ik willen schrijven en over hoe ik, naar het een na onderste indianenkopje kijkend, geïnspireerd raakte om die vijfenveertig jaar na dato nog eens te maken. Ik moest mijn beeld "Beer met Berenmuts", het à la Appel geschilderde houten beeld, toch bewerken. Ik had dat enige jaren geleden op het spinthout beschilderd. Nu begon het los te raken.
Maar ik heb geen tijd.
Moet van alles.
Het is immers juni.
Maar ooit komt de tijd, dat ik alle tijd ga inhalen!!

Gunstig jarig

Over drie dagen word ik 62. Ik wil het niet hebben over deze respectabele leeftijd, hoe ik vroeger vond dat 60 + oud was, noch over hoe jeugdig ik me nog voel. (Kan me twintig keer op drukken. Als iemand in de buurt is ook nog eens zonder te kreunen of te steunen)

Nee, ik wil het hier hebben over de datum van mijn verjaardag en hoe gelukkig die valt.

5 Juni, een half jaar later valt pakjesavond! Gespreider kan het niet.

Mijn broertje, die direct na sinterklaas jarig is, kreeg van onze ouders maar één keer een kado. Dat lieten ze zo mooi samenvallen, zeiden ze. Ook al was zijn kado ietsjes meer, het was zeker niet twee maal mijn buit.

Ik profiteer ook nog eens van een gunstig moment: het vakantiegeld, dat eind mei samen met het reguliere maandsalaris binnenstroomt. Ik merk dat aan de royale gebaren, die mijn verjaardagsbezoek jaar in jaar uit maakt. Lang gedacht dat dat aan mijn populariteit lag, weet ik sinds kort, dat men met de extra financiële injectie geneigd is zich overmoedig te tonen. De levenswijsheid: "Wie dan "leeft, wie dan zorgt" veroorzaakt dat het vakantiegeld vaak juli niet haalt. Ik profiteer hiervan.

Riny overlegt met mij wat voor kado het elk jaar zal worden.

Naar mate je ouder wordt, valt het vinden van een goed idee steeds moeilijker. Je hebt al zo veel, je wil steeds minder.

Daarbij komt dat Riny het ook graag practisch wil houden met een zekere herinneringswaarde. Hedonistische producten zoals boek of bier worden uitgesloten.

Vorig jaar kreeg ik de Garden Groom, de Tuin Hulp, waarmee de buxus twee maal zo snel geschoren wordt. Het kost ook twee maal zo veel inspanning als met een traditionele heggeschaar. De Garden Groom hoort bij 61.

Een wat grotere uitgave eind mei wordt al gauw op mijn kado-tafel gelegd. De gietijzeren stoel, die we op een tuinbeurs in Zeeuws Vlaanderen kochten was dus het eerste kado. Zei Riny.

Afgelopen zaterdag schaften we ons het tweede aan: een electrische heggeschaar met een blad van 60 centimeter. Ik kan zo de laurierhaag aan de voorzijde in twee scheren snoeien. Dat spaart tijd. Ik ben echter op mijn hoede.

Ik realiseer me dat het voor het laatst is dat we echt vakantiegeld voor mijn verjaardag in zetten. Vanaf 11 december a.s. heb ik nooit meer of altijd vakantie. (Krijgt een gepensioneerde vakantiegeld?) We vieren sinds de kinderen uithuizig zijn geen pakjesavond meer.

Zo verdwijnt uiteindelijk elke gunst en voordeel. "Pas als je het dreigt te verliezen, zie je het", had Johan C. kunnen orakelen.

Foto's 2

Foto 1. De rozenboog vanaf het huis gekiekt over perk B met onlangs geknipte buxusbol en de hosta's. Op de achtergrond het stenen beeld "aanminnig meisje", ooit van Jacques bij gelegenheid van Sinterklaas gekregen. Hij studeerde toen in Amsterdam en trof het beeld aan op de Albert Cuyp.

Foto 2. De papavers bloeien altijd in de aanloop naar mijn verjaardag. Hun volle glorie is op 5 juni weer voorbij. Tegen die tijd herinneren hun dikke koppen vol onversneden opium aan de oranje pracht eind mei.

Foto 3. De eerste aardbeien zijn bijzonder - groot en zeldzaam - en traditiegetrouw voor Riny, die mij ook dit jaar verzekert dat ze veel lekkerder zijn dan de in afgelopen weken bij de super gekochte vruchten. Weet ze dat de traditie wordt voortgezet.

Foto 4. Het zijn niet alleen de papavers, die aan de kleurrijke tuin van Monet doen denken. De rodo's doen voor hen zeker niet onder, houden hun kleurenpracht evenwel langer vol.

Foto's 1

Het weekend leende zich om fotografisch te worden vastgelegd en herinnerd. Per blog kan maximaal vijf foto's gedownload worden.
Hier de eerste vijf. Vanaf donderdag tot zaterdag Luca en ouders op bezoek. De eerste drie foto's zijn slechts drie van de duizend mooie momenten.
Foto 1 en 2: Femke heeft zojuist een bellenblaas (en nog meer) gekocht in ons dorp; Luca ziet voor het eerst in zijn leven luchtbellen wegzweven en uiteindelijk, zoals dat gaat bij mooie luchtbellen, uiteenspatten.
Foto 3 toont de opleiding van mijn jongste tuinhulp.
Had ik maar mijn fototoestel meegenomen naar het springkussen, naar het zwembad, naar het hertenkamp...Nu moet ik het doen met mijn fotografisch geheugen. Maar wat heeft de ander daar aan?
Intermezzo.
Als Thomas en Femke net weg zijn, arriveren Anke en Clemens. Ze zoeken een slaapplaats omdat Noël en Marlouke, waar ze volgens afspraak zouden overnachten zonder hen te berichten naar het Noorden waren vertrokken om de banden met Bert en Winnie te verstevigen. Toeval of niet, wij stonden zaterdagochtend vergeefs aan de deur van Beukenlaan 5, waar M & N, onze familie-nomaden sinds enkele weken vertoeven. Luca hadden we hen gaarne getoond. Als Mozes niet naar de berg komt, komt de berg naar Mozes. Maar van dit al geen plaatjes.
Toen, ja toen, Anke en Clemens zondag op het punt stonden naar Castricum terug te keren, kwam prinses Z. met ouders op bezoek. David een beetje bleekjes, de dames monter. Ik fotografeerde Zoë, die voor alles belangstelling toonde. Ik maakte van de gelegenheid gebruik en posteerde haar bij de kippen en de vissen. Legde daarbij subtiel het verschil uit in functionaliteit en esthetiek. Ze keek alsof ze het begreep.
Foto 4 toont haar belangstelling voor de camera en de man erachter. Dat ben ik. Dus mijn dag kon niet meer stuk.
En dan de natuur! Zie foto 5. De rozen kondigen uitbundig de zomer aan.
En er is meer, maar vijf is het maximum aan plaatwerk. Op naar de volgende blog....

Foto 1 taxus

Foto 2 De de Jonge stoel in het taxusprieel

Foto 3 beuken

Foto 4 buxus

Wat is de overeenkomst tussen boven afgebeelde planten?

Juist.

Ze worden gebruikt om grenzen aan te geven, vorm aan te brengen in de tuin. Voor de tuindeskundigen:om kamers te creëren.

Een tweede overeenkomst is dat ze pokkeveel werk kosten om ze in toom, in de bedoelde vorm en functie te houden.

De taxus wordt gebruikt om ruimtes af te zetten.

En omdat deze evergreen compact groeit en gemakkelijk hoogtes bereikt van drie meter wordt hij gebruikt als erfscheiding, waardoor gluurders ontmoedigd worden. (De taxus poduceert een anti-kanker stof. Mijn geleerd broertje, de jongere dus, Geert-Jan, schreef hierover zijn dissertatie. Ik begreep uit zijn verdediging dat je van dat spul ook danig aan de schijterij raakt. Voorlopig gooien we het snoeisel dus op de composthoop)

Met beuken werd vroeger een haag gevormd, die de overgang van huis naar moestuin markeerde. "Je kon er", aldus Riny, "meikevers in aantreffen."

Om onze moestuin zou een beukenhaag moeten komen, vond zij, terwijl ze verder niet zoveel met de idealisering met het vroegere boerenleven opheeft en inmiddels gruwt van meikevers.

De buxus is een gemakkelijke "afzetter". Hij groeit gemakkelijk, laat zich even gemakkelijk vermenigvuldigen - stekken - en staat decoratief in elke tuin.

Deze planten eenmaal gezet, ben je vanaf medio mei bezig met snoeien, met ze in toom te houden.

Mag ik op deze plek even vertrouwelijk zijn?

Mijn rug doet gemeen pijn, mijn schouders dragen lood en het was bijkans donker toen ik pas naar binnen mocht - morgen weer verder - .

" Ik kan ze wel achter het behang plakken..."

Zo dat lucht op. Wellicht richt ik een zelfhulpgroep van haagsnoeiers op. Want we hebben een probleem: straks zullen we trots zijn op onze gesnoeide hagen.

O...en tussen de taxus staat een stoel van een oude ambachtsman, dhr de Jonge uit Zeeuw Vlaanderen, precies op zijn plaats.

de Jonge last al jaren.

Met deze stoel wou die kunst maken.

Zijn eerste poging.

Ik zei dat het nog geen kunst was en ik gaf hem er wat euro's voor.

Misschien heb ik een vroege De Jonge te pakken.

Hemelvaart en Pinksteren-Zoë

1: Hemelvaart

2: Pinksteren

Hemelvaart en Pinksteren hebben me altijd geboeid. Vroeger omdat ze me allerhande fantasieën bezorgden: op eigen kracht de lucht invliegen, tongen die branden; later omdat ze als een mooi tweeluik in het Nieuwe Testament een fase afsluiten, zoals de epiloog verhalen voor kinderen afrondt met "de olifant met de lange snuit, die blies het sprookje uit ", markeren H-P het definitieve einde van het verblijf op deez' aard van Gods'Zoon .

Weer later , toen geloven uit raakte, bleef ik die dagen waarderen, nu vanwege de vrije dagen, die meestal het begin en het einde van onze voorjaarsvakantie betekenden. Steevast persevereert op de laatste dag "Op een mooie Pinksterdag..."

We hebben dit jaar beide zon-en feestdagen doorgebracht met Zoë en haar ouders. Soms brabbelde de prinses ba..pa...ba en ik vond het met enige fantasie als "opa" klinken. Het wishfull hearing zit blijkbaar in de familie.

Foto's boven zijn mooie herinneringen. De eerste is een heel speciale, Het Grote Misverstand. Wat is het geval ? Thomas belt. Zoë op mijn schoot. Lachend zelfs. Concentratie verdelen valt me steeds moeilijker. Ik versta, terwijl prinses Z. naar mijn mobiel graait, "Komen jullie langs?" Ik zeg nee, het is al laat in Hemelvaart, dat ik nog plannen heb, klussen te doen, dat we elkaar de woensdag erop treffen (zie 'tSchemermoeras) en dat terwijl Thomas' vraag, zo hoorde ik enige uren later toen hij terugbelde voor een verklaring van mijn rare reactie, was of zíj langs konden komen !

Al vallen Hemelvaart en Pinksteren op één dag, mijn kinderen zijn altijd welkom.

Terug naar Zoë. Het tweede shot. Strand Groede. Als de bolle buikwand van Karlijn een one way screen is geweest, heeft Zoë dit zand 9 maanden geleden al gezien. Het was toen bloedheet, maar Pinsteren 2008 kon er ook wat van.

Als, als, als alle a.s. moeders een one way screen vóór hun ongeborenen in petto hebben, heeft ons derde kleinkind ook al van de Zeeuws Vlaamse kust genoten, een kust,die royaal kan concurreren tegen de Côte d'Azur zoals bleek uit de dankkaart van Femke en Nijske, die we afgelopen vrijdag aantroffen in onze "mobiele residentie".

En nu is dat ook weer achter de rug....

Hemelvaart en Pinksteren 2008 komen nooit meer... terug.

De mooie herinneringen blijven.

Die saaie Zeeuwse kust

Ken je dat verhaal van Femke en Nijske, twee vriendinnen, die naar Nice wilden voor een welverdiende vakantie?
Ze gingen niet.
Reden: het regende in Nice. En wat erger: in Nederland was het fantastisch voorjaarsweer. Nu relaxen ze in Groede aan de saaie Zeeuwse kust, slapen in onze caravan en genieten, hoop ik, van deze move in een moving met mover. (Onze caravan is een Eriba Moving en heeft een mover, een apparaat op de banden om de caravan zonder nodig getrek en geduw op de gewenste plaatst te manoevreren.)
Of ze dat geen verspilling vonden: annuleren van de vliegreis en één vooruit betaalde overnachting?
Welnee, met zulk slecht weer betekent het vier dagen shoppen. Nu vier dagen strand. Reken het verschil maar eens uit! Tel uit je winst!

Wij zwaaien nog even naar hen en voordat we de camping verlaten, liggen ze in bikini van helios te genieten.
Wij hebben drie dagen aan de kust verbleven en het voelt alsof we een volle vakantie achter de rug hebben. Niets of alles meegemaakt: de tuin van "just wa'k wou" in Schoondijke bezocht en daar een smeetijzeren tuinstoel gekocht, een boekenmarkt in de hervormde kerk van Cadzand-dorp, waar tussen de bijbels en stichtelijke streekromannens twee biografieën van Camus verdwaald lagen, het "uitkleden" van de met lakens à la Cristo beklede kerk in Groede aanschouwd.

Thuis ontvouwt zich 1400 vierkante meters tuinzorg. Nog voor het vallen van de avond is het gras gemaaid, de planten in het tuinkasje besproeid, de regeninstallatie aangesloten, de eieren geraapt, de vissen gevoerd, de asperges gestoken. En voor het slapen gaan zijn de kranten en de post doorgenomen.
Vermoeid stappen we rond enen in het bed van de zomerslaapkamer om te dromen van de saaie Zeeuwse kust.

AHMAS

Foto 1: Groede veld 1 plaats 24

Foto 2: Ten bewijze dat het 2008 is (uitnodiging Nexus-conferentie 2008)

Foto 3: Aspergesoogst 28-04

Bovenstaande foto's zijn afgelopen dagen genomen, maar wat hebben ze met elkaar te maken? Alles volgens het AHMAS denken: immers Alles Hangt Met Alles Samen. Je moet enkel het verband zien of aanbrengen.

Twee gebeurtenissen van afgelopen week laat ik trouwens onbeschreven. Ze zouden het Verband nodeloos ingewikkeld maken. Die gebeurtenissen zijn een tweedaagse opname van Femke in het ziekenhuis en dat we erachter kwamen dat voor het bruiloftsfeest van Nienke en Edwin op 7 juni enkele Creemers-paren zijn uitgesloten, waaronder Riny en ik. Femke is weer thuis en ik schreef een ironisch briefje aan mijn nichtje. En daarmee zijn twee vervelende kousen af.

Terug naar de camping en de asperges. We hebben zaterdag de caravan op nagenoeg dezelfde plek als vorig jaar geplaatst. Het scheelt 25 centimeter. Weinigen die dat zal opvallen. Wij vinden hem daar nog beter staan.

Hoe verder weg, hoe groter het verlangen. Dat merkten we zondagavond. Plotseling begon Riny tijdens het avondmaal - frietje mét - de loftrompet te steken over de brabantse zandgrond, die van de Gaspeltuin in het bijzonder en met name de daar liggende aspergesbedden. Ik had weinig inlevingsvermogen nodig. Bovendien zou het maandag vooral regenen. "Zie je ons hier zitten? Met regen bedoel ik?" Verder hebbben we de vraag voor de gehele zomer 2008 al positief beantwoord. Wachten in Groede is ons vorig jaar goed bevallen.

We zijn in de auto gestapt. Ik ben thuis voor twaalven in bed gestapt om in alle vroegte vanmorgen de asperges te steken. Vooraf geen Pantazol en ook dit keer waren ze op zijn Riny's bereid lekkerder dan in welk restaurant ook.

Knorrus

Het zou een kleine moeite zijn om wederom over Luca te schrijven. Hij heeft tijdens zijn verblijf met zijn ouders afgelopen weekend genoeg stof geleverd voor een volle pagina.
Het zou een kort verblijfsverslag kunnen worden of de beschrijving van één bijzonder moment (bijv. hoe timide hij was toen twee iets oudere kinderen op bezoek waren en in zíjn territorium met zíjn speelgoed gingen spelen) bij voorkeur met pakkende foto's.
Maar ik vergat alweer foto's te nemen en bovendien heb ik afgelopen weekend al beschreven in mijn Intiem Dagboek.
Ik zou kunnen schrijven over de combi old timer motor/Vespa-beurs in Hamont, die ik bezocht samen met Thomas en Menno. "Drie yuppen tussen leer" zou de titel zijn. Of schrijven over wat ik deed toen PSV eindelijk kampioen werd.

Nee, niet weer een lofzang op kleinkinderen, geen verslag over verlegenheid noch over het verspenen van ijsbloempjes (een zakje zaad van €1.20 levert 139 potjes met ijsbloemen op. S.v.p. mailen naar c.creemers@chello.nl als je de tuin deze zomer wil volzetten met deze kleurrijke plant).

Ik heb me maandagochtend voorgenomen om op deze plek eens over mezelf te schrijven. Over mijn ware Ik als het ware. De lezer kan dus nu zijn keuze maken: verdergaan met lezen of lekker t.v. gaan kijken.

Van de drie kernvragen: Wat kan ik? Wat wil ik? Wie ben ik? vind ik de laatste de spannendste om te beantwoorden. Ik laat het antwoord niet aan anderen over. Ik zou daarvoor kunnen kiezen vanwege de betrouwbaarheid. Nee, ik ga deze vraag zelf beantwoorden in de wetenschap dat er sprake zal zijn van enige subjectiviteit.

Om me op weg te helpen heb ik uit mijn boekenkast werken genomen, die in de titel steun beloven bij mijn zoektocht. Dat is een hele hoge stapel geworden. Zij belemmert het uitzicht op het beeldscherm van de computer. Dus maak ik kleinere deelstapels. Eén met de Ken U Zelf DOE-boeken, één meer spirituele toren (deze boeken heb ik voornamelijk gekrégen op verjaardagen na mijn 40-e), één met persoonlijkheidsleer en -typologie (je kent die oudjes wel met pakkende indelingen op uiterlijk, lichaamssappen of gedrag) en overige.
In die laatste stapel bevindt zich een rijk en origineel werk van Hubert J.M. Hermans, een Nijmegense hoogleraar persoonlijkheidsleer: "Dialoog en misverstand".
We zijn, betoogt Hermans, niet één persoon, maar een samenspel van meerdere personen, die voortdurend met elkaar in gesprek gaan. (Dus de gezonde variant van MPS, Multiple Persoonlijkheidsstoornis, voedingsbodem voor diverse horrorfilms.) En al die gezonde MPS-ers gaan onderling ook weer in gesprek. Dat is voedingsbodem voor misverstand. Dat spreekt.
Er kunnen ook mooie dingen uit voortkomen. Enerzijds-anderzijds filosofie.
Een bekende uitdrukking van persoonlijkheidskanten vormen de werken van de Portugese schrijver Pessoa, die telkens schreef vanuit heteroniemen, een van zijn vier basispersoonlijkheden: Fernando Pessoa, Alberto Caeiro, Ricardo Reis en Álvaro Campos.

Ik heb nu wel een probleem. Ik hoopte op een eenduidig resultaat: picnisch-introvert bijv. of tweeling met een donkere antecedent of wedergeboorte van helios. Nee, ik ben van alles: opa, vader, vesparijder, PSV-fan en dat kletst voortdurend met elkaar.

Ik neem me voor elk van mijn dagboeken en blogs te reserveren voor één kant van mijn blijkbaar rijke persoon.

Mijn zonen gebruiken al jaren een koosnaam voor mij: Knorrus.
Deze blog is voor Knorrus, het familiebeest met twijfels.

Intergenerationele overpeinzing

"Doe ik het zo goed opa?"Luca helpt bij het in elkaar zetten van een IKEA kast op 13-04

Omdat er eind juli een nieuwe telg verwacht wordt op Maria Austriastaat 656 moet de rommelkamer omgetoverd worden in een slaapkamer voor Luca. Daarvoor dienen de nodige logistieke en operationele handelingen te worden verricht. Ik ben hierbij uitgenodigd.

Op weg naar Amsterdam had ik voldoende tijd om me mentaal op de klus voor te bereiden. Het was weekend, dus werd er aan het spoor gewerkt. De intercity deed na Utrecht een extra stad aan: Hilversum. Op dit traject dacht ik aan mijn vader, over de generatieve herhaling en over de breuken erin. Na twee volle uren reizen, werd ik nabij de tramhalte opgewacht door Thomas en Luca. Van de eerste vernam ik over hun ellendige nacht als gevolg van het verorberen van een aantal IKEA gehaktballetjes door mijn kleinzoon. De restanten belandden vier uur 's nachts in de borstharen van vader Thomas. Luca scheen het nachtbraken door een stevig ochtendslaapje achter zich te hebben gelaten. "Hij kan opa zeggen", vertrouwde Thomas me toe, "als je geluk hebt zul je het vandaag horen." Vanaf die mededeling heb ik het 127 maal gehoord.

Op de dag van de geboorte van mijn eerste kleinkind ben ik om en de nabij vijf jaar jonger geworden. Hoe was dit bij mijn vader? Het leeftijdverschil tussen hem en mij is dezelfde als tussen mij en Thomas; tussen Thomas toen en Luca zit een klein verschil van twee jaar. De verhoudingen in leeftijd ten opzichte van elkaar zijn dus nagenoeg dezelfde. Toch zie ik in mijn vader absoluut geen voorbeeld van mijn opa-schap. Natuurlijk, hij had vele kinderen en kleinkinderen; natuurlijk, hij was net zelf uit de kinderen, toen zijn eerste kleinkind werd geboren. Is dat het wat hem heeft weerhouden om met kleinkinderen "jong" te worden? Veel kinderen zijn misschien een zegening, minder echter ook.

Luca heeft afgelopen zaterdag de planning en het tempo van de werkzaamheden bepaald. Ging hij slapen, werkten wij in de schuur. Was hij wakker dan verrichtten we werkzaamheden in zijn buurt. Dan kon hij veel leren over klussen. Vooral mijn Bosch schroevendraaier had zijn bijzondere aandacht. Onder het kraaien van "opa" draaide hij aan alles op zijn pad, in de buurt van zijn voorbeelden. Toch waren, ondanks de vertraging die wij daarmee opliepen, de ouders tevreden over de vorderingen.

Op weg naar huis dacht ik aan Thomas. Zou hij over 33 jaar bij Luca klussen aan een kinderkamer van mijn achterkleinkind?

Ik wens het hem van harte toe. Vijf jaar is mooi meegenomen.

Verjaardagen

foto: uit ons Australiëreis 2005-fotoalbum. 4 April Fitzroy-Island Verjaardag van Thomas (30) en Femke (28)

Zowel Thomas als Femke zijn op dezelfde dag jarig. Hij zag twee jaar eerder dan zij het daglicht.

Vrijdag jl. werden ze resp. 33 en 31 jaar. Zij vierden dat niet. Zondag kwam Thomas met Luca persoonlijk zijn verjaardagskado in Valkenswaard ophalen. Ware hij niet jarig geweest dan was hij toch naar het Zuiden afgereisd om alhier een laatste looptraining te verrichten ter voorbereiding van de 10 kilometer race a.s. zondag in Rotterdam en ondertussen opa en oma de gelegenheid te geven om van hun kleinkind te genieten. We meenden Luca oma en opa te horen zeggen, maar toen vader bewijs vroeg weigerde hij en volstond hij wederom met een ontwapenend "mamma".

Voor ouders is de verjaardag van hun kind bijzonder, zeker die van hun eerste. Zijn leeftijd geeft aan hoelang zij zich ouders mogen noemen. 33 Jaar zijn Riny en ik dus papa en mama; minstens 32 keer hebben wij zijn geboorte toen in 1975 besproken.

Hun verjaardag in 2005 was wel heel bijzonder.

De laatste fase van hun vakantie Down Under na een rondreis van twee maanden in Nieuw Zeeland ontmoetten we hen in Cairns, Australië. Wij hadden een drie-weekse tocht van Melbourne via Sydney, Blue Mountains en Queensland achter de rug. Onze laatste week zouden we gezamenlijk doorbrengen op Fitzroy Island, een adembenemend, klein eiland dat tegen het Great Barrier Reef gelegen is. Daar vierden zij 20.000 kilometer van huis hun 30-e en 28-e verjaardag. En wij waren daarbij! Ik herinner me hun wederzijdse kado's waaraan ze de voorafgaande maanden uren besteed hadden. Femke gaf Thomas een boekje met puzzles en teksten. Thomas gaf haar een benen sieraad in Kauriehout ingelegd.

Mijn verjaardagsgeschenk aan Femke was om met haar mee de berg Summit te beklimmen. "Berg" is misschien een wat overdreven woord, bult past wellicht beter maar met een temperatuur van 28 graden en een vochtigheidsgraad van boven de 80 % en een kilometer lange klimparij over in de rots uitgehouwen trappen is dat geenszins een sinecure. Als Femke halverwege naar me omkijkt betreurt ze haar verzoek, vraagt me om te gaan zitten en neemt een foto van me. Naderhand zegt ze dat te hebben gedaan omdat 1. Dat de enige mogelijkheid was om me even te doen rusten ("Ik weet hoe koppig oude mannen bij een jonge vrouw zijn" ) 2. Ze wilde, als ik erbij neer zou vallen - en daar zag het volgens haar naar uit - een laatste kiek van me hebben.

Misschien heeft die paar minuten rust ervoor gezorgd dat ik nu hun 33-e en 31-e verjaardag heb gehaald.

Wie weet.

Afgeleid

foto 1 de laatste restjes popcorn uit een potje schrapen

foto 2 tot zover en straks verder



Vier weken kunnen lang duren, dus toen die voorbij waren, konden we niet wachten hen te zien, de Kaapstadgangers, om snel te merken dat alles snel als vanouds is en toch weer anders. Op popcorn is hij nog steeds stapelgek, zijn vader eindeloos actief en Femke, de moeder in verwachting, weet de rust en het overzicht te bewaren. Nu is ze is in de zesde maand en dus geprononceerder, Thomas staat te popelen om te gaan werken en Luca zegt lieve woordjes, waarvan "mama" het meest vaak; bezigt het tegen ons alle vier met meestal een flinke knuffel erachteraan.
We zagen honderden foto's van Zuid Afrika.
Lijkt me een mooi land,maar steeds stond er een jongetje in beeld, dat afleidde.

Het was een vreemde aanloop naar het weekend geweest. Het uitbrengen van Wilders' film Fitna, op dezelfde dag dat ik op mijn werkbureau een flesje Fit mineraalwater, geschonken door de aktie FontysFit, aantrof.
Politicus veroorzaakt angst, werkgever houdt zich bezig met mijn gezondheid.
Ik verhussel mijn verwarring tot "Fit(na)/de (be)proeving leidt de cor(e)-business af".

En weer verviel ik in de fout, ergens aan te beginnen zonder me er rekenschap van te geven dat starten één is, maar afmaken twee. De start lag, geloof ik bij Riny, die, toen ik zei dat ik een muurtje wilde overschilderen met vrouwenlogica beweerde dat ik dan net zo goed het hele huis kon schilderen, vervolgend, dat ik er verstandig aan zou doen om eerst de paden met de hogedrukspuit te cleanen. Ik ben nu op de helft van de paden en op een kwart van het schilderen. Stoppen is onmogelijk. Er wachten me, zo heb ik mijn huidige tempo berekend, nog elf werkdagen achter spuit en kwast. Net nu de natuur een spurtje maakt en ik ervan zou kunnen gaan genieten, word ik afgeleid door mijn eigen takenlijstje.

Lentelast en lentelach

Toen ik op paasmorgen sneeuw in onze tuin zag liggen, kon ik niet bevroeden dat ik mijn kleindochter de fles zou geven.

Daarna heeft ze me een uur lang dankbaar toegelachen. Ik mocht haar zelfs jongensachtig omhoog houden, haar als een vliegtuig boven mijn hoofd laten scheren. Bij de landing op mijn buik lachtte ze volmondig, bubbelde er een paar belleblaasjes van genoegen bij, zodat mijn Vespashirt er binnen een mum weer opa-vies uit zag.

Ik vergat mijn gemopper over de waardeloze lentestart, terwijl ik haar stiekem driemaal het woord "opa" leerde. Misschien zal zij het eerste kind zijn die dat woord als eerste zegt, daarbij denkend aan een lekkere fles melk en vliegtuigje spelen?

Er waren ook schaduwkanten aan de paasdagen, zoals de maagpijn van Riny, één van de twee redenen waarom we het bereide eten in een doggie's bag aan David en Karlijn hebben meegegeven. De andere reden was prinses Zaza Zoë zelve. Ze had haar moeilijke dag, waardoor het slapen op een ander ongewis zou verlopen.

Dus moest vroeg naar huis worden weergekeerd.

Komen haar tandjes eindelijk door of maakt ze op ander terrein de befaamde groeispurt door?

Een schaduwkant was ook het overlijden van Jacques Romme, man van Lia, maatje van Riny en achterbuurvrouw.

Tweede Kerstdag, die niet eens wit was, hebben hen nog een bezoek gebracht. Jacques revalideerde van een tia. Hij demonstreerde trots, koppig en vasthoudend hoe hij al een blad met volle glazen kon dragen, zonder noemswaard te knoeien. Enkele dagen daarna kreeg hij een hersenbloeding, raakte in coma en nu is hij dood. In het licht van de hopeloosheid, waarin hij door de vernietiging van zijn hersendelen was geraakt is dit einde ook als een verlossing te zien. Het gebeurde bovendien op Paasochtend.

Ik had net het boek Patrimonium van Philip Roth, dat ik vorige week zaterdag van Geertjan als antwoord op óns verjaardagskado (Douwe Draaisma, De heimweefabriek) had meegekregen, gelezen. Roth beschrijft de laatste maanden van zijn vader zo universeel, dat het herinneringen aan de dood van mijn vader opwekte en opriep tot overdenking van de dood in het algemeen. Als je verder ook nog door het weliswaar matige en chaotische essay over de derde generatie van Renata Dorrestein hebt gewerkt, over de gekozen dood van Hugo Claus hebt vernomen, dan verlang je naar de lente en een mooie pasen.

Niet dus.

Dan is het bezoek van een zonneschijntje hoognodig, ook al had ze, volgens Karlijn en David, haar moeilijke dag.

De vernissage

Ze had me nadrukkelijk voorgehouden om het aan niemand te vertellen, zeker de familie niet. Haar eerste tentoonstelling dit weekend zou zo anoniem mogelijk zijn. Haar werken gehangen tussen andere cursisten van de dinsdagmiddaggroep van Rob Tersteege.

We hadden het bezoekersaantal flink kunnen opschroeven door bv zaterdagavond op het feest van GeertJan luid en duidelijk te roepen "Riny houdt haar eerste vernisage."

Wat is dat toch om mooie werken te maken en daar anderen geen deelgenoot van durven maken ?

Natuurlijk, je geeft je een beetje bloot.

Natuurlijk, het roept reacties op waartoe je je als maker moeilijk toe kunt verhouden.

Ze heeft van alles al gezegd op mijn vragen of het angst, verlegenheid of schaamte is.

Maar echt begrijpen doe ik het niet.

Als ze iets gemaakt heeft wil ze het direct tonen aan mij, de jongens, de schoondochters. "Hier ben ik mee bezig...Wat vind je ervan ? .....Maak van je hart geen moordkuil..." Zo brengt ze óns in de verlegenheid.

Ik vind het allemaal zó bij haar horend, dat ik nauwelijks iets kan zeggen. Ik zeg ook niets van haar lopen, lachen, lezen...Van haar koken, wil ik nog wel eens een voorkeur uitspreken, maar ik vind eigenlijk alles prima. Een enkele keer laat ze me een tekening naar de werkelijkheid zien. Of hij lijkt. Tja het is nooit hetzelfde; er zit een vertaling in door materiaal, verhouding en pixels. Daar kan ik iets over zeggen; dat als de verhoudingen dezelfde dienen te zijn, de ogen iets verder uiteen moeten, bv.

Dat had ze natuurlijk zelf ook gezien...

Maar meestal vraagt ze of ik het mooi vind. En dan wordt het ingewikkeld. Ik heb keuze tussen enkele modaliteiten van mooi tot iets minder mooi, maar wat heeft ze eraan. De modaliteit zegt iets over mij en ik wil niet dat ze naar mijn mond gaat schilderen.

Misschien zijn de uitverkorenen juist niet het goede publiek.

Waarom dan de anderen buiten sluiten??

Ik denk dat de kwetsbaarheid de enige weerbare houding is op opmerkingen.

De kritische opmerkingen.

Wat moet ze ermee ?

Wat moet ze met "Dat kan ik ook..."van de proleet of "Het stelt niets voor..."van de analfabeet.

Wat moet ze met de quasie vragen als "Hoe lang doe je daar nu over ?" of " Wat probeer je uit te beelden?"

Ook goedbedoelde feedback lijkt me ongepast zoals tips voor ander kleurgebruik, omdat het dan beter past in hun interieur.

Als een werk boeiend is omdat je het niet in één keer pakken kunt, dat je het pakken wil, dicht bij je wil om je leven spannend te maken...raadsels op te roepen, antwoorden te geven op nog niet gestelde vragen, dan past gewoon te zeggen: "Ik wil het heel graag hebben, wat vraag je ervoor? " Maar dit is waarschijnlijk haar grootste angst.

Zo hebben we gestaag veel "R.C.'s" on stock.

De derde levensfase en de dreiging van het vergeten

Foto: Voor de wall of fame met Draaisma op mijn hoofd.

Overmorgen 12 maart begint de boekenweek met als thema de derde levensfase. Over a.s. mij dus. Het boekenweekgeschenk schreef Bernlef: De pianoman. In Bernlefs oeuvre speelt vaak het verval, verlies en vergeten.

De pianoman gaat over een aangespoelde man zonder woord of geheugen, alleen met pianospel verbreekt hij zijn stilte.

Ouder worden en vergeten.

Hoe ouder je wordt, hoe meer ballast. Stel dat je alles zou onthouden (zoals de door Borges beschreven Ireneo Funes), je lot zou gekte zijn tot de dood erop volgt.

Douwe Draaisma schreef in 2001 een prachtig boek over het geheugen: Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Ik kreeg het van Ton en Marian Tonnaer toen ik op 12-12-2003 de Pabo verliet.

Hij snijdt allerhande thema's aan: wat onthoud je, van welke levensfase herinneren ouderen zich het meest, de vroegste herinneringen, herinneringen in beelden of geuren enz enz.

Het boek van Draaisma bracht me op het idee om een experiment met de familie te doen. Teruggaan naar de vroegste herinneringen en dat bij anderen verifiëren en verrijken. Het is er nog niet van gekomen. Wel wisselen we, broers en zus, vaak herinneringen aan onze nu een kleine 30 jaar geleden overleden ouders, uit. Wat daarbij steeds opvalt, is, dat van eenzelfde gebeurtenis evenveel versies bestaan als personen, die haar herinneren. Interessante vraag is waar die verschillende inkleuringen door ontstaan is, welke geheugensteuntjes we zoetjesaan gebruiken.

Draaisma heeft een nieuw boek geschreven: De heimweefabriek. Geheugen, tijd en ouderdom. Hoe beangstigend het vergeten voor ouderen is en hoe vals beloofd wordt met kruiden en oefeningen het geheugen in zijn jeugdige plasticiteit te kunnen behouden.

Ik ben een onthouder, maar met hulp; ik leg daartoe een scala van externe bronnen aan: dagboeken, jaararchiefdozen, tientallen fotoboeken, een volle fotomuur/wall of fame, films en video.

Ik kijk en lees regelmatig terug. Zo herinner ik me de herinneringen. Het bewaren, het kunnen teruggrijpen geeft me een gevoel greep op mijn leven te houden, de vergeefsheid van het leven te bestrijden. Een illusie waarmee ik goed kan leven.

Als ik 's nachts niet in slaap wil geraken, ga ik terug in mijn verste herinnering en probeer daar nieuwe ervaringen bij op te roepen. Al snel val ik daarop in een diep vergeten en droom nieuwe beelden en verhalen, die geen tijd of logica kennen. Oefen ik dan in ouderdom?

Soms wil ik oefenen in vergeten. Dan wil ik ballast kwijt. Hoe meer ik dat probeer, hoe vaster het zich hecht. Wat ik wil onthouden, moet ik proberen te vergeten.

Het kado bv. voor de verjaardag van GeertJan, dat ik gisteren bedacht wil ik vergeten om wellicht een nieuw idee te bedenken. Maar het lukt me niet. Dus zal het de laatste Draaisma worden.

Krijg ik mooi De pianoman erbij kado.

Een knuffelboog voor Kaapstadgangers

De 20 week-echo van afgelopen vrijdag heeft het nogmaals bevestigd: er komt nog een kotertje (m/v) in huize Creemers aan de Maria Austriastraat. Dus wordt een begin gemaakt met het creëren van een baby kamer. Bij het kuisen van de daartoe bestemde rommelkamer duiken de teveel gekregen knuffels bij de eerstgeborene op: 22 in getal. Of opa daar iets mee kan ?

Andere lijn.

Zondag j.l. om negen uur in de ochtend stijgt een KLM vliegtuig op van luchthaven Schiphol op weg naar Kaapstad. Aan boord Thomas, Femke en Luca. Een half uurtje later, zo meen ik, zal dat vliegtuig over de Gaspeltuin vliegen.

Ik heb moeite met hun reis; 4 weken duren soms erg lang.

Wat moet ik met 22 overbodige knuffels, die enkel mochten dienen als excuus voor verlegenheid bij kraambezoek ?

De verbinding van beide onbehagens: ik hing de 22 aan de pergola, de poort naar ons paradijs en ziedaar: ik had een mooi groet voor boven. Om half tien zondagochtend stonden Riny en ik daaronder naar boven te zwaaien toen we een/het (?) vliegtuig zagen. De afstand was te groot om hen te ontwaren. Maar van boven is het zicht beter. Thomas bevestigde 's avonds de goede vlucht en aankomst en ik droomde, toen ik hem ernaar vroeg, dat hij ook onze tuin had gezien in zomerse kleuren. "Dat is een knuffelboog voor jullie!" riep ik te enthousiast alsof ik 10000 km moest zien te overbruggen en schrok wakker.

Voor ons heeft de knuffelboog in elk geval de dag van vertrek verzacht.

Het baarde veel opzien die zondag bij voorbijgangers. Wat zal er door hun hoofden zijn gegaan? "Kunstwerk zeker?" vroeg de buurman. Me schamend voor mijn gesublimeerde verlatingsangst, antwoordde ik bevestigend. "Performale Kunst is heel erg in buurman, na een dag heb je je punt gemaakt." Toen het donker werd heb ik de knuffels van hun kruis gehaald. Over een week breng ik ze naar Het Goed, de plaatselijke recycling winkel.

Zie je een knuffel, die je begeert, reserveer deze dan via een mail naar c.creemers@chello.nl

Pinocchio bij de neus genomen.

Vanaf zijn eerste jaar verzamel ik voor mijn kleinzoon Pinocchio's. Zo heeft Luca al 13 verschillende boeken over de houten pop, waarvan een Italiaanse druk uit 1948, uitgave Marzocco Firenze en een groot exemplaar op A4 formaat uit 1964, bewerkt door Hans Andreus met tekeningen van Jacovetti.

De auteur heeft mijn initialen, C.C. : Carlo Collodi (zoals ook Claudia Cardinale, Charlie Chaplin en Carlos Casteneda). Daar heb ik dus iets mee.

Het verhaal is bekend, onthouden vanwege de dwalingen van een eigenwijs en bijwijlen onwillend jongetje, de verleiding van een boosaardige circusklant, luilekkerland en ezelsoren voor domeriken; vanwege de onvoorwaardelijke liefde van "vader" Gepetto en vanwege het Jonas element: het verblijf van Gepetto en Pinocchio in buik van de walvis. Maar het verhaal is bovenal bekend vanwege de neus die langer wordt bij een leugen.

Op Luca's logeerkamer staat een drietal houten Pinocchiopoppen, waarmee hij als vast ritueel, even moet spelen voor hij gaat slapen. Op dit moment logeert hij bij ons omdat Christie, de oppasmoeder voor de maandag en de dinsdag, op vakantie is.

Gisterenavond speelde Luca op de overloop. De lange neus van de grootste pop - en met de grootste neus - intrigeerde hem bovenmate. Inmiddels had hij er zo vaak en hard aan getrokken, dat hij plotseling het konische hout verbaasd in zijn knuisje hield en de pop op het laminaat knalde.

Hij nam Pinocchio bij de neus en de pop hem. (Dat is beter dan iemand een oor aannaaien, de ogen uitsteken of naar de mond praten. Sorry,ik ben wat melig, omdat de dagen twee uur eerder beginnen dan normaal).

Hij bezorgt zich vanaf dat moment een nieuwe uitdaging: het houten steeltje in het betreffende gaatje in het gezicht terug duwen. En dat valt niet mee, als je nog zo jong bent. Als hem dat drie keer gelukt is gaat hij vredig slapen.

C.C had niet kunnen bevroeden C.C. indirect te helpen bij de kinderopvang.

p.s.

Wat zal ik voor Zoë sparen? Ik aarzel tussen Assepoester en Roodkapje.

Tegeltjeswijsheid

"Niet het vele is goed, maar het goede veel"

De Bond Zonder Naam (niet te verwarren met de Band) bezorgde ons vroeger maandelijks een wijze spreuk, die ons, toiletgangers, ernstig werd voorgehouden en bijbleef.
Ook bovenstaande wijsheid werd ons ingepeperd. De betekenis kreeg pas later vorm.
Eind december trof ik in een hoekje van de garage een kluit wriemelende onze-lieve-heers beestjes. Ik houd van die nuttige, mooie beestjes, maar een honderdtal is over de top. Ik aarzelde geen moment en zoog ze de stofzuigerzak in.

Zoë stond in de krant! Op 14 februari 2008 gaf het Eindhovens Dagblad ter gelegenheid van Valentijnsdag een katern uit vol met babies. Ik moest aan de stofzuigerzak denken. Pas toen ik mijn kleinkind had gevonden en omcirkeld, kreeg het katern betekenis, zag alleen wat zich binnen de cirkel bevond, de blik gefocust op het bevatbare.
Liefde voor kleine aantallen lukt me nog wel. Een elftal is zowat de limiet. Daarboven wordt een groep al gauw een massa en daar heb ik een beetje schrik van. Zeker als die ineens in beweging komt. Eén vogel o.k., maar geen Birds.
Zo heb ik een bruggetje geslagen naar die andere foto: Luca, onwetend wat voor risico hij in Amsterdam loopt, deed ik op Valentijnsdag een PSV shirt kado. Als hij daar alleen of met max. tien anderen in rondloopt, weet ik hem te vinden, hoef ik hem niet speciaal te omcirkelen.

Nu zou tot slot een lofzang op het geluk moeten volgen. Op de laatste ontmoetingen, op de lach-en pruillipjes van Zoë, op de droefenis van Luca op de crêche, op zijn sneetje in zijn wenkbrauw...Maar ik kan vanavond de goede woorden niet vinden. Ik zal het geluk, het goede dus met een omtrekkende beweging moeten benaderen.
Na jaren snelt De BZN me weer te hulp:
"...het goede is veel" .
Soms teveel voor een valentijn.

Addenda

Kenmerk van voortschrijdende tijd is de mogelijkheid van toevoegingen. Nieuwe ervaringen worden aan oude gekoppeld, waardoor iets nieuws ontstaat. Je moet er wel voor open staan, ontvankelijk voor zijn. Het vormt voortschrijdend inzicht door toegevoegde waardes. Je leven wordt erdoor verrijkt. Noem het leren.Wie niets ziet, heeft niet goed gekeken.

Een blog levert de mogelijkheid van autodidactische inzichten.

Afgelopen dagen ervoer ik dat ik toevoegingen kon doen aan mijn

sensaties, die ik met deze blog opbouw.

Addendum 1 bij 7 januari.

Valkenswaard is voor de vijfde maal in mijn literatuur opgedoken!

Ik had de thriller van Tomas Ross, De zesde mei, al een tijdje op mijn aanzienlijke nog-te-lezen stapel liggen. Het genre heet faction, kruising tussen fact en fictie. Het decor is de moord op Pim Fotuyn en het kon me aanvankelijk niet zo bekoren. Maar....er eenmaal aan begonnen wist ik niet van ophouden. Op bladzijde 247 staat V. vernoemd en ook hier weer niet al te flatteus: de VMO, Vereniging Milieu Offensief van Volkert van der Graaf wil een paar dagen voor de moord beroep aantekenen tegen een beschikking van B&W van V. voor een pelsdierenhouderij. De infiltrante Anke krijgt opdracht om dat klaar te maken.....

Lees het boek!

Addendum 2 bij 3 december.

Genen dwingen me zuinig te zijn. Alles te gebruiken, niets weg te gooien. Dit wordt met bovenstaande foto wederom geïllustreerd. Als GeertJan en Inge melden dat ze vanwege de bouw van een zwembad een pergola "over" hebben, rep ik me naar Nuenen, laad het gevaarte op mijn aanhanger en pas thuis vraag ik me af of en waar ik hem kan plaatsen.....

Zo staat sinds gisteren deze witte poort aan de in- en uitgang van onze gaspeltuin.

C to C, cradle to cradle, duurzaam produceren heeft als maatje duurzaam consumeren: C.C.

En dan nog de P.S.-en

P.S. 1 Ik ga op aanraden van Karlijn voortaan de Blog foto's inpakken. De pergolafoto van hierboven is gecomprimeerd van 455Kb naar 34Kb. Zo verleng ik de levensduur van deze Blog.

P.S. 2 B.B., Blije Berichten: Hoe komt het dat ik blij word als ik verneem dat mijn kleinzoon voor het eerst in een potje plaste?

Het zal de ontvankelijkheid voor toegevoegde waardes wel zijn.

Carnaval der dieren

Als Joran van der Sloot ten gehore van 7 miljoen kijkers bekent Nathalie H. in de oceaan te hebben gedumpt, viert Zuid Nederland carnaval.

Ten zuiden van de rivieren verandert 'smensens structuur , daar gaat men ter inleiding van de vasten flink uit het dak. Protestanten kennen geen vasten, katholieken daarentegen doen er weliswaar niet meer aan, doch treuren geenszins om dit verlies. De herinnering eraan is namenlijk opgeslagen in hun genen. Het gaat kriebelen, zeggen de dragers; een ondraaglijke jeuk manifesteert zich, gepaard met een onbedwingbare drang tot schreeuwen - overmoedig zingen genoemd - en een onlesbare dorst. De persoonlijkheid deformeert voor enige dagen. De gehele jaar onderdrukte persoonlijkheid heeft een periode van coming out. Aan de onder- (boeren, boeven, apen) en bovenkant (prinsen, hofdames, gedecoreerden) kruipen ze uit hun schulp.

Thomas is zo'n drager. Wonende in een protestantse omgeving, zakt hij met zijn jonge gezin af naar zijn geboortestreek. Hij heeft dit jaar zijn vergeefs missioneringswerk om Amsterdammers te prikkelen dit feest te vieren vorm gegeven door met A.J. de CD "Brabant by Busted" uit te brengen, carnavalsliedjes uit beider stam-dorpen, Valkenswaard en Boxmeer. Het boekje met aan Busted gelieerde bedrijven in carnavalssfeer is echter fraai. De omslag: de Busted boeven.

Zondagmorgen zet ik Thomas om negen uur ('s morgens !) af bij café Lavrijsen om drie uur later met Luca, Riny en Femke weer te keren. Want we MOETEN de prinsenreceptie meemaken. En of we ons willen verkleden, anders komen we niet binnen. Zo verandert Femke in een elfje, Riny in een kleurige nimf, Luca in een aapje en ik houd het midden tussen een protestant en een katholiek.

Een kakofonie omhult een kleurrijk gezelschap, dat op dit uur al ruikt naar uitlaatgeuren. Het aapje op mijn arm kijkt verbaasd de menigte in. "Moet dit een mens verbeelden?" meen ik hem te horen denken. Thomas-boef lijkt helemaal niet op Joran van der S.; stelt zijn Ik juist ter beschikking van de Ander. Zijn pak is een vermomming, een regelrechte leugen!

Thomas spoort me aan om snel wat glazen bier achterover te slaan. Dat vermindert het waarnemingsvermogen. Helaas, de sidderingen op mijn arm houden me nuchter en bij de les. Het aapje zweet, hij wordt door het elfje verlost van overtollig textiel.

De kleurige nimf probeert het ritme van een door de bloaskapel ingezette deun te pakken, maar na drie maten verstomt dit geluid en hoort zij de zoveelste vreeslijk lollige toespraak. Deze keer van een jonge deerne, die de prins een opblaaspop met afgeplakte gaten overhandigt. De humor zakt stevig door de glazen vloer.

Aan alles komt een einde. Ditmaal gelukkig, hoewel het Thomas verdriet. Zijn hoop is gevestigd op een verdere gen-ontwikkeling bij zijn zoon.

Een uur later komt een echte prinses op bezoek. Het aapje is weer Luca. Er zit weer geluid in. Ik denk hem ridder en duw hem zachtjes richting nichtje. "Dat is een lady, een wezen om eeuwig galant en respectvol te benaderen." Zelfs dieren kennen deze opdracht.

Weer uren later besef ik:

Joran een beest noemen is een belediging voor dieren.

Familieweekend in Lochem

De ganzen bij hotel-B&B de Vijverhof in Lochem gakken bij het minste geluid.

Het 14 e Creemers-familieweekend in deze mooie Twentse plaats begon vrijdag met een Chinees buffet, waarna, na enig gehaspel met kabels tussen laptop en beamer, in de kleine en dus al gauw te warme zijkamer de Australische bruiloft van Jane en Thijs geprojecteerd kon worden herbeleefd. De wijsvinger van Jan zweefde boven de foreward knop om de drie DVD's in vlot tempo erdoorheen te jassen.
Dit weekend extra gespitst op toegevoegde waardes, kon ik vaststellen dat zo'n vertoning uit te houden is dankzij het commentaar uit verschillende hoeken.
Toen betrad Piet het podium om, geflankeerd door de vier jongste vrouwen met brandende toortsen, de A-3 ( de Agnes-André-Award ) uit te reiken. Deze wisseltrofé, een beeld van Joke van Ammerlaan, wordt uitgereikt door de winnaar van het voorgaande jaar aan iemand die (voor hem of haar) een speciale betekenis heeft (gehad). Nog net voordat de rook van de toortsen zicht en adem benam hoorden we dat de prijs naar mij ging, omdat ik een fijne broer ben. Daarna werd alles grijs, werden deuren en ramen opengegooid en vluchtten Piets nimfen gillend met brandende fakkels naar buiten. De schade viel mee; de roetvlekken in het nieuwe tapijt werden met een natte doek breed uitgesmeerd. Na enige tijd was voldoende rust weergekeerd en probeerde ik - "time changes" indachtig - een einde aan de A-3 traditie te breien door een voorstel, dat het niet haalde: 17 tegen- 1 vóór. Dus heb ik een jaar om na te denken waarom Inge volgend jaar de prijs krijgt.
Er is verder alle tijd om bij te kletsen.

Het hotel is mooi en zelfs voor mensen met smetvrees proper te noemen. De uitbater sluipt alomtegenwoordig van asbak naar koelkast met een ingetogen godvrezende glimlach. Hij ziet toe op de naleving der regels zoals het aanstrepen van uit de te kleine koelkast te nemen drank.

De nacht valt, zoals dat hier dagelijks geschiedt. Ganzen houden tijdens het donker rust.

Bij het ontbijt moet je je vinger opsteken als je een eitje belieft, dat na zes minuutjes wordt geserveerd; aan de raamkant door het ingetogen godminnende dienstertje , aan de buffetkant door Siebelink zelf. Als Anke d'r eitje aan de overbuurman wil overhandigen, wordt verschrikt doch gedecideerd opgetreden: eitje oversteken naar gene zijde is absoluut taboe.
Het verstoort de orde, men raakt in de war.
Na het ontbijt is het wachten op een teken van de organisatie, die dit jaar in handen is van het duo Frank en Maarten. Zij hebben ons, na het oververmoeide weekend in Slenaken vorig jaar, een aktiviteitenluw programma in het vooruitzicht gesteld.
Een teken wordt gegeven: we gaan naar Deventer voor een stadswandeling. Alras wordt het initiatief door de Deventer kenster José overgenomen. Zij weet ons het stadje in te lozen via een lieflijk pontje over de IJsel. Van de stadswandeling herinner ik me een oud straatje, een dito kerk, een kerk met boeken en een markt met fruit. In een café beland, is er alle tijd om bij te kletsten.
We hebben nog alle tijd voordat we elkaar om vieren bij het pontje treffen. De tussenliggende tijd verbijt ik in de kerk met boeken.
Riny is ziek. Ze is in het hotel gebleven. De organisatie beloofde haar op te halen voor het namiddagprogramma, drinken in Gorsel. De organisatie weet dan nog niet dat een ritje Gorsel-Lochem-Gorsel even lang duurt als de reserveringstijd van de uitspannerij. Dit leidt tot een opsplitsing van solidairen en principiëlen ("er is afgesproken cq gereserveerd"). De eersten, Inge, GeertJan, Rita, Jan en ik belanden - met Riny - een kleine drie kwartier later in het knusse "muziekcafé" in Lochem, alwaar diverse soorten bieren worden geprobeerd en diepzinnige gesprekken gevoerd.
In een authentiek Canadees restaurant kun je lekker eten en lang wachten, maar dan kun je ook lekker bij kletsen.

De organisatie heeft me gevraagd om een K.U.F. (Ken Uw Familie) quiz te leiden. Het zou, zo had ik me voorbereid, in tegenstelling tot de voorgaande spelen een spel van de tweede orde zijn. In plaats van "Waar komt het vandaan?" zou geraden moeten worden naar "Waar gaat het (meegebrachte kado) naartoe?".
De kado's waren gevarieerd, het spel ingewikkeld, de uitleg evenzeer dus het verloop chaotisch. Ieder deed zoals hij is: Mat z'n best, Jacques ondubbelzinnig en menigeen hebberig. Mat won. Zo blijkt om te zegevieren ijver het meest lonend. Hij mocht een, weliswaar kleiner dan de A-3 trofee, beeld van Joke van Ammerlaan mee naar Riethoven nemen en voor eeuwig houden!
Daarna bingo met verwijzing naar ons a.s. bejaardenhuisverblijf, in dito tempo door de organisatie geleid. Veel prachtige prijzen, alles "ging eruit ".
Van de daarop volgende liederentafel konden ook de andere gasten genieten. De uitbater zette intussen gelaten de ontbijttafeltjes klaar.

Voor het ontbijt verzamelden we ons in de sjieke zijkamer met mooie, evenwel voor ons gezelschap te weinig stoelen. Voor de laatkomers, zoals ik, betekende dit staande of op één bil hangend op de lambrizering lekker bijkletsen.
Ook op deze ochtend kregen we na een vingertje, volgens protocol, een eitje. Na het ontbijt konden we lekker bijkletsen totdat Jacques en José te kennen gaven dat ze naar hun kinderen vertrokken. De organisatie deelde mee, dat we zouden gaan wandelen. Niemand durfde na de slechte ervaring van vorig jaar dit onderdeel af te slaan, tenzij met een goede reden, zoals Geert Jan en Inge (ook kinderen) en Riny (nog ziek) en Clemens (knie). De laatste aarzelde eerst nog even of hij de door de organisatie in het vooruitzicht gestelde 3 km oftewel een klein uurtje wandelen aan zou kunnen, maar zag er wijselijk van af toen hij berg- en wandelschoenen ontwaarde.
De wandeling was schitterend, immers een prachtig gebied, maar behoorlijk inspannend en duurde....ruim twee uur!
Toen volgden vla en evaluatie. Ik zei wat , kraakte een noot over het feit dat ik 's morgens graag een stoel had gehad en hoorde gegak terzijde dat ik dan maar thuis moest blijven. Ik dacht: "negeren en gebruiken in je Blog". Ik deed aldus. Nadat de afspraken voor 2009 waren gemaakt (Organisatie: Piet en mountainbyke Jan) en na een applaus voor de organisatie haalde ik met Riny de tassen met kado's van onze kamer en keerde in een Toyota Avensis huiswaarts.

Het heeft wat zo'n familie, een familie met traditie. Ik zal op deze weekends niet gauw ontbreken. Misschien word ik ook nooit gemist.
Maar voor een echte reflectie op toegevoegde waarde is het nu nog te vroeg.

Overpeinzing dankzij een vorstenzitting

Omdat Thomas nog niet wist dat leutigheid en meligheid op een vorstenzitting hand in hand gaan en hij nog vol verwachting dit startpunt van carnaval alhier wilde bijwonen, hadden wij tamelijk onverwachts de gelegenheid om met "di" Luca op te trekken.

Direct bij binnenkomst laat Luca merken ons interieur goed in zijn geheugen te hebben opgeslagen. Enthousiast wijst hij alle voor hem belangwekkende voorwerpen aan steeds onder een geestdriftig "di(e)". De drie Pinokkio's, de maskers aan de muur, natuurlijk de klok met een begeleidend "tik-tak", de houten kistjes, de speelgoedmanden en de pot met popcorn.

Thomas speurt het bureau af naar voor hem nieuwe tekens en beelden. Ontdekt een visitekaartje van Peter van de Besselaar, directeur van Bex, het communicatiebureau waarmee Fontys haar reputatie wil versterken, een bureau een paar weken geleden door Thomas geadviseerd.

Hij bladert in het nieuwe Filosofie Magazine en blijft hangen in het artikel "Stop de hyper-ouder".

Jonge ouders zijn gevoelig voor advies en waarschuwing, de bodem van succes voor een blad als "Ouders van Nu". Dit in tegenstelling tot grootouders, waar een blad als "Ook" geringe belangstelling ondervindt, ondanks het ontroerende gebaar van sommige pasgeborenen om opa en oma hiervan een jaarabonnement schenken. Bij het binnenvallen van het eerste nummer heb ik erin gebladerd, overige exemplaren bleven in het cellofaan. Elke keer dacht ik bij ontvangst aan mijn kleinzoon. Dus er was toch sprake van waarde. Maar dit allemaal terzijde.

Thomas citeert uit het artikel en vraagt wat hij daarmee moet.

"Niets, beste Thomas. Niets, beste Femke, Karlijn, David...en alle jonge ouders. Doe wat je gevoel, je hart je ingeeft...Kennis van opvoeden heb je van nature; je wordt daarbij een handje geholpen door de lessen van het kind."

Nou staat in dat artikel geen onzin. Verwijzend naar de extreme, ongewenste inmenging van ouders, die Sire in haar tv. spotje aan de kaak stelt, wordt de Amerikaanse ethicus William May aangehaald, die een onderscheid maakt tussen de accepterende en vormende liefde. De laatste drukt verwachtingen op het kind, die het niet altijd waar kan of wil maken.(Of het tegenovergestelde: zie Alice Miller: "Het drama van het begaafde kind" ; over het kind dat volledig beantwoordt aan die vormende liefde met de prijs van een onderontwikkeling van gezond narcisme/ego)

Accepterende liefde daarentegen houdt het gevaar in zich dat het kind niet uitgedaagd wordt en kan leiden tot onverschilligheid.

Bij grootouders zie je - zonder onverschilligheid - meer een accepterende dan een vormende liefde. Ze vertrouwen op de ouders en de ontplooiingskracht van het kind. Dat geeft een heerlijk ontspannen gevoel, dat gekoesterd kan worden vanwege de ervaring en het succes dat ze eerder bij hun kinderen boekten.

Kortom we hebben weer eens heerlijk genoten. Bovendien zei Thomas bij vertrek "Dank je wel". Maar of we volgend jaar in het vorstenavondweekend weer hier met Luca kunnen spelen, durf ik te betwijfelen.

Toegift:

Ze reden terug naar Amsterdam, waar Femke even heeft kunnen bijtanken. Dat heeft een a.s. moeder-op-herhaling nodig. In de haar toegemeten rust voelde ze voor het eerst haar kindje.

What's in the name ?

Thomas reageerde via zijn blog op de oproep om voor Zoë's folder - zie mijn vorige blog - verwijzingen naar "Valkenswaard" in de literatuur aan te dragen. Hij vond "Valkenswaard" in een jeugdgedicht. Van de vier inmiddels verzamelde vermeldingen is dit de aardigste: een olifant met een lange staart, van Zuid Beveland tot Valkenswaard. (Helaas is zijn blog op dit moment van schrijven onbereikbaar en kan ik de tekst niet nazoeken)

Zoë was zaterdag op bezoek, wat voor ons de gelegenheid bood om met haar in contact te treden. Riny dichtbij en fysiek, ik aan- en beschouwend op afstand. Ik wilde het prille, goede contact tussen ons niet meteen verspelen. Dus sprak ik Zoë op afstand toe in mijn hoogste stemregister. Zo had ik gelezen in "Hoe behaag ik mijn kleinkind": baby's vinden hoge tonen prettiger dan lage. Riny nam waar dat ze op mijn falsetstem minnetjes glimlachend reageerde. Mijn dag was goed, de volgende dag last gehad van een pijnlijke keel.

"Zoë in de literatuur" kan ook een project zijn. In Herman Teirlinck "Het gevecht met de engel" komt ze voor, zoals ook in de spannende detective De Minnegift van Julie Parsons .

Ik ben alert.

In de krant van heden werd bericht over de hoge straffen opgelegd aan de medewerkers van de Franse organisatie Zoë's Arck.

Op mijn werk installeerde ik de werkgroep ZOË (Zicht Op Ëenvoud).

Kortom: Ik ben bezeten; Zoë heeft zich genesteld.

Het zal mij benieuwen hoe de volgende kleinkinderen zullen heten..

Uit Valkenswaard en toch toegelachen.

Prinses Zoë heeft afgelopen zaterdag tegen me gelachen!
Ik had de moed eigenlijk opgegeven, meende dat ze me doorhad: een burgerboertje uit Valkenswaard, iemand die in zijn dorp misschien tot de leukeren behoort, maar wat is nu helemaal: Valkenswaard ?
Ik weet het: V. is weinig tot niets. Slecht imago door bestuurlijke willekeur uit de P.G. tijd, toentertijd meedogenloos gefileerd in het weekblad Vrij Nederland. Voorts bekend vanwege het Eurocircuit, Kempervennen en bovenal door de grootste kroegendichtheid van Nederland.
Je moet je buiten het dorp begeven om te genieten: de Malpie, de Dommel en De Eindhovense Golf, die V.'s naam door de Philips clan niet dragen mocht.
Toch houd ik van V.

In de literatuur speur ik naar haar naam. Zo trof haar driemaal aan:
1. Bij de plaatselijke schrijver/dichter Frans Hoppenbrouwers. Hij schreef verdienstelijke natuursonnetten. Enkele verwierven een plaats in Gerrit Komrij's keuzebundel. Maar romans schrijven...nee. De verhalen hebben als locatie mijn dorp. "Wolfsklauw", zijn eerste van de beloofde vijf romans, is zo abominabel slecht geschreven dat je bij de bedoelde pitoreske en arcadische beschrijvingen van de berm (!) bij camping De Moeren spontaan jeukende schurft krijgt. De politie is er machtsgeil en het plot zo plat als printplaat. Trots op V. word je er niet van.
2. Saskia van Noort kan schrijven zoals veel lezers het behaagt. Ze produceert volgens de succesvolle chicklit-formule. Haar derde crimi heeft bovendien het pikante thema sex-met-buren. Begin en einde van het boek vallen samen: lijken in V. Op de Kempervennen vinden de twee stellen hun einde. Droef en weinig verheffend. V. op de moordkaart.
3. Op deze derde vondst ben ik een beetje trots: Arnon Grunberg in zijn prachtige brievenboek: Omdat ik U begeer in brief 48 aan Ronald Giphart, die zoals nagenoeg iedereen in dit boek genadeloos wordt neergesabeld:
"Een geestelijk gehandicapte lezeres uit Valkenswaard die eindelijk durft de Libelle een ingezonden brief te schrijven weet haar verdriet waar ze zo geschokt mee rondloopt aanzienlijk beter te verwoorden dan u, mijn waarde Giphart."

Het is nog niet veel, drie verwijzingen en alle in V. mineur. Er moeten er meer en betere zijn.
Ik roep de lezer van dit blog mij te helpen bij de samenstelling van een folder: "Valkenswaard in literatuur".
Als Zoë 16 wordt, wil ik haar die aanbieden. Ze zal trots zijn op mijn dorp en spontaan naar me glimlachen.