Weer een ontdekking: Valkenswaard in de literatuur

10 Jaar na verschijnen, ontdek ik het volgende werk

Martijn Neggers liet dat boek  al in 2016 verschijnen. Ik heb de presentatie en de besprekingen in de pers volledig gemist.

Zoals op de achterflap te lezen valt, start dit boek in Valkenswaard. De auteur is daar werkzaam in de plaatselijke boekhandel.

De boekhandel is de inmiddels opgedoekte kantoorboekhandel Priem op de Eindhovense Weg. Ik kwam daar regelmatig. Als ik daar een boek wilde bestellen, hoorde ik meestal 'Nee, we hebben het niet, maar kunnen het wel voor U bestellen.' 

Martijn Neggers herken ik niet, zie hem de quote ook niet zeggen.

Over Valkenswaard schrijft hij met veel plezier, vooral over de vete tussen de twee voetbalverenigingen, de Valk en Valkenswaard.

Maar het dorpje is hem te eng en hij verhuist naar Tilburg.

De structuur van deze roman is bijzonder. Aan de hand van ontmoetingen, de datum en frequentie van de ontmoeting en of er al dan niet een foto van bestaat herinnert de auteur zich zijn geschiedenis.

Deze bijzondere opbouw kun je maximaal in een werk toepassen. Ze leidt tot fragmentarische vertellingen en verveelt gauw.

Ik ben benieuwd of dit een eendagsvlieg is geweest of dat Neggers zich heeft weten te handhaven in de literatuur.

En natuurlijk benieuwd of hij nog eens over ons mooie dorp geschreven heeft.

(Google leerde me dat Martijn Neggers inmiddels een gearriveerde schrijver is. Hij heeft een eigen wikipedia hit, schreef na bovenstaand prozadebuut nog drie romans: 2018 Spoetnik - maatschappijleraar verhuist naar Helmond; 2021 Leve de Koning - Historische roman over de slag bij Agincourt in 1415. Onlangs in 2026 verscheen De tragische ondergang van Amsterdam County, dat zich in Thailand afspeelt.

Hij drijft steeds verder van Valkenswaard af...)

Rondom de dood van N

1 juni, vier dagen voor mijn 80ste verjaardag, is onze jongste broer overleden.

Bovenstaande karige kaart moest de wereld van zijn vertrek op de hoogte stellen.

Wij hebben die kaart niet ontvangen.

Een kleine twintig jaar geleden heeft hij de innige banden met ons verbroken, zonder daarvan desgevraagd de reden voor te geven, anders dan "Wij hebben veel andere vrienden" en "Time changes".

Vanaf dat jaar in 2007 heeft hij met zijn vrouw M. nooit meer aan familiereünies deelgenomen.  Hij onderhield nog wel contact met individuele familieleden, steeds onder zijn soms onnavolgbare voorwaarden.

Hij straalde, uit, zo hoorde ik regelmatig, dat wanneer je hem onwelgevallige opmerkingen zou toewerpen, het contact rigoureus verbroken zou worden. 

Dat was de reden dat weinigen hem een spiegel voorhielden voor zijn grillige gedrag. 

Hij kon het maken om bij het dubbelspel badminton ineens zijn partner te verlaten, zonder dat die daad besproken werd. (Ik was die partner!) 

Idem dito bij zaalhockey, waar hij als keeper de zaal plotseling kon uit kon benen omdat iets hem tegenzat. 

Geen van de teamleden sprak hem daarna op aan.

Als Benjamin van 9 broers en 2 zussen is hij verwend. 

Verwenning is niet de omgeving waarin je met tegenslagen leert omgaan.

Hij was de jongste van 12 kinderen, de eerste die de aarde verlaat.

Na vier jaar behandelingen tegen zijn ziekte moest hij het leven loslaten.

Het is tegennatuurlijk, zeg gerust niet eerlijk.

Wat ik hem het meest verwijt, dat door mij bijna 20 jaar te negeren, zijn dood me weinig meer doet. 

Terwijl met het ouder worden mijn tranen wel erg snel opwellen, merkte ik daar na 1 juni weinig van.

Rouw is de achterkant van liefde.

Boosheid staat verdriet in de weg.

Zelfs broederliefde kan doven.

(Misschien kan ik na verloop van tijd tevreden terugkijken naar de tijd van voor 2007,  de tijd van de innige band, en daar liefdevol over schrijven, misschien kan ik ooit de breuk plaatsen, zijn grillige gedrag begrijpen. Maar tot heden overvalt me bij een herinnering aan hem een ijzig gemoed. Om ons geen overlijdenskaart te sturen, getuigt haast van haat, een niet te vergeven afsluiting )

.