De functie van een museum

Omdat we een museumjaarkaart hebben gaan we soms naar 'ons' van Abbemuseum.
Een bezoek  naar deze Eindhovense cultuurtempel leidt steeds tot verwarring en dat zoeken we niet direct op.
Je moet met die verwarring weer in het reine komen en dat vraagt nogal veel energie.

We zijn gewend aan de controversiële keuzen van dit nu eenmaal zichzelf als zeer modern afficherende museum, dus waren we voldoende gewapend om het 'eerste retrospectief van de 60 jarige carrière' van de Pakistaanse kunstenaar Rasheed Araeen tot ons te nemen
Herkenning maar deze keer geen stones maar bottles.

Voorafgaand aan deze installatie hadden de de ontwikkeling gezien, die Rasheed in die 60 jaar had doorgemaakt. De geometrische periode beviel me het best of lag dat aan de mooie opstelling van zijn werk uit die periode?

Naar de tentoonstelling 'The making of modern art' waren we benieuwd. Deze met bekend werk zoals van Mondriaan, Picasso en Kandinsky uit de van Abbe-collectie had veel bezoekers getrokken. Bekend, herkend en dus bemind.

Het zal zelfs ze goedkeuring van de notoire E.D. mopperaar Jos Kessels kunnen wegdragen, tenminste als de begeleidende teksten niet worden gelezen. Want het houvast van de beelden wordt door de teksten aan het wankelen gebracht. Hoe leg je uit dat dit belangrijke werken zijn? Dat het tegendraads of juist meegaand op de stroom is en daarom goed of fout? Van sommige schilderijen lezen we dat het replica's zijn, wat we niet hadden gezien. Is alleen het origineel kunst en het tonen waard?

Maar de ontregeling wordt nog groter op de tweede verdieping.

In 'The way beyond art' ( in het van Abbe is engels de voertaal) wordt aan de hand van drie thema's - Land, Thuis en Werk -  kunstwerken getoond 'die je laten nadenken over de wereld waarin we leven'.

De ruimtes zijn volgepropt, voorzien van spiegels, verkleind, doorgangen zijn bemoeilijkt, ladders reiken naar onbereikbare hoogten. Alles lijkt ingericht om het evenwicht te verstoren.

Dan stuit ik op een ontroerend beeld. Een meisje voor een beeldscherm. 

Ik loop naar haar toe en vraag waar ze naar kijkt. Ze wijst naar het beeld en zegt: "Die man brengt schilderijen weg naar een andere berg. Over een draadje. Leuk hè?"

Lucebert

De presentatie van de langverwachte biografie van Lucebert (1924-1994) werd begeleid door het ronkende nieuws dat Lucebert in de oorlog fout was geweest, goed fout.
Biograaf Wim Hazeu was van dat nieuws, waarvan hij pas in 2017 op de hoogte raakte door de inzage van de brieven die Lucebert vanuit Duitsland aan zijn toenmalige vriendin Tiny Koppijn, zodanig van slag geweest, dat hij in zijn tuin had moeten kotsen.

Moet ik als bewonderaar van Lucebert ook kotsen?

( Ik heb de biografie nog niet uit. Ik ben beland bij hoofdstuk 16 van de 45, de oorlog is inmiddels ruim voorbij.  De biografie telt in het totaal 927 pagina's. Ik meen te weten hoe het nieuws bij een fan aankomt. Bovendien heb ik al een voorbeeld in de column van Claudia de Breij in de Vara-gids met de strekking 'Een mens kan veranderen.')

Maar eerst dit. Hoe ben ik in de ban van Lucebert geraakt?
Ik zat op de Kweekschool waar toen der tijd regelmatig literaire podia werden gehouden. Studenten droegen gedichten voor. Gezelle, Marsman, Nijhof en Kemp, dat werk. Ik was 18 en wilde me groot en meeslepend (Marsman) maar vooral tegendraads en op eigen wijze presenteren.
Voor mijn tweede voordracht - het eerste was het korte 'Scheppingkje 'van Vroman geweest - koos ik voor 'Verdediging van de vijftigers', een gedicht van maar liefs 54 regels', dat nogal rumoer opleverde bij het gehoor.
Ik begreep ook niet alles, maar de klank en het metrum klonk als muziek.

Mijn keuze op de hoofdakte om als thema voor mijn literatuurscriptie het jonge tijdschrift Merlyn (1962-1966) te nemen, was ingegeven door de grote aandacht voor Lucebert in dat tijdschrift.
Op het examen - ik weet het nog als de dag van gisteren - moest ik me verdedigen tegenover mijn begeleider én de gecommitteerde voor de programmatische keuze van de Merlynisten: voor de Vorm.
Kennis over de Vent was onnodig voor de interpretatie van het gedicht, hield ik de gehele tijd vol en kreeg een 8.

En nu ik weet hoe Lucebert als adolescent, even oud als ik toen,  behalve eerst had gedweept met het communisme, de theosofie en de Kabbala daarna ook met het nazisme, kan ik niet anders dan zijn gedichten tegen de achtergrond van die kennis tot me nemen en wordt de eerste strofe van het onderstaande gedicht uit een van zijn eerste bundel 'Apocrief''  (in 1951 voor het eerst geplaatst in het zgn. doorbraaknummer van Podium) met nieuwe ogen lezen.

School der poëzie

Ik ben geen lieflijke dichter
ik ben de schielijke oplichter
der liefde, zie onder haar de haat
en daarop een kaaklende daad.

Zijn jarenlange zwijgen en lijden hebben mijn pure Vorm-denken aan het wankelen gebracht.
Dat is het risico van het lezen van biografieën.

De tijdelijkheid der lijstjes

Ik ben dol op lijstjes.
Zelf wil ik ze ook graag maken: de tien mooiste, de beste van dit jaar etc.etc.
Lijstjes geven houvast, brengen orde in de veelheid.

In  het boek Van George Washington tot Barack Obama (2012)  bespreekt Frans Verhagen in het kort alle 44 presidenten van Amerika tot en met de eerste termijn van Obama, elke president in een portret van maximaal zes pagina's.
Op het einde geeft hij een lijstje in volgorde van de beste tot slechtste president, opgemaakt uit talloze lijstjes.

(voor vergroten: dubbelklikken)

De bovenste vijf handhaven zich daar al jaren, anderen willen nog al eens verplaatst worden door nieuwe inzichten of gewijzigde waarden.

(Op de laatste familie-avond was een van de vele quizvragen op welke plaats Obama - dus na zijn eerste termijn -zou staan. Het was opvallend dat alle drie groepen hem minstens zeven plaatsen hoger inschatten, dus bij de eerste negen, met als hoogste plek nummer 4!)

Het hangt ook duidelijk af aan wie de vraag wordt voorgelegd.

Trump zou Obama bij de laatste vier indelen - en zichzelf op de eerste plek, dat spreekt.

Opvallend is de plaats na Obama: Reagan, op plaats 17.

Bij zijn aantreden hielden vooral de democraten hun hart vast. Maar het viel mee, dank zij een geduldige staf, die de president feiten voorhield via filmpjes - want boeken en rapporten las hij niet -en vooral door het geluk dat in zijn periode de Berlijnse muur viel en de Sovjet Unie implodeerde. 

Er doet zich inmiddels een merkwaardige omslag voor in de waardering van Reagan en dat komt door het zoeken naar een verklaring van de kwestie Trump. 

In een kraakheldere essay van Susan Neiman:'Verzet en Rede in tijden van nepnieuws' (Lemniscaat 2017) wordt Reagan geplaatst als wegbereider van Trump met name door het rigoureus doorvoeren van het neoliberalisme en de marktwerking.

In tegenstelling tot vele analisten, gaat Neiman verder en schuwt de stellingen en oplossingsrichtingen niet met haar pleidooi voor idealisme.

"Laten we idealen niet afmeten aan de realiteit, maar de realiteit beoordelen aan de hand van idealen."

En in aansluiting van Bert Wagendorp (zie mijn blog 'Radicaal Optimisme'): 

"Optimisme is een weigering feiten onder ogen te zien, hoop is gericht op verandering van de feiten. Hoop als een ideaal opvatten, betekent dat we idealen niet simpelweg als gegeven zien, maar als iets dat gerealiseerd kan worden."(pag.74)

Waar zal Trump eindigen?

Familie-weekend Nunspeet

Traditiegetrouw was het weekend weer in januari gepland. De organisatie in handen van Jan en Geert-Jan, waarbij de bijdrage van Rita en Inge niet over het hoofd mag worden gezien, hadden gekozen voor NH Sparrenhorst in Nunspeet, dat voor ieder nagenoeg even ver rijden was.

(Voor Bert en Winnie zou de afstand het kleinst zijn, maar die hadden vanwege  hun a.s. verhuizing afgehaakt.)

Een middelgroot conferentiehotel, waar nergens binnen gerookt mag worden.

Het programma was light: vrijdagmiddag sieraden maken voor de dames, bierbrouwen voor de heren.

Op de achtergrond de brouwmeester van de Zwolse bierbrouwerij, die ons inwijdde in de geheimen van het bierbrouwen. We kozen voor het brouwen van een Tripel met een bepaalde samenstelling van gerst en kruiden, een recept dat we natuurlijk geheim houden. 

Of het brouwsel is gelukt weten we over zes weken als de 48 flesjes kunnen worden opgehaald voorzien, uiteraard van het familiewapen.

De dames ontmoetten we op het eind van de dag, elk droeg een eigen gemaakte ring.

In de rode lounche

Het diner bestond uit vele kleine hapjes.

De volgende dag bezochten we het Zwolse museum De Fundatie met een verrassende tentoonstelling van de Duitse (sociaal-realistisch-symbolisme) schilder Neo Rauch.

Na een copieuze lunch en een bezoek aan boekhandel Waanders in een voormalig godshuis was de middag verder zelf in te vullen. Sommigen kozen om naar het hotel terug te keren om in het warme binnenbad enkele baantjes te zwemmen. 

Rond zessen werden we verwacht in de rode lounche in de opmaat naar de familie-avond. De programmering van die avond ligt al jaren in mijn handen, wat betekent dat de avond overvol is. Het gehele programma kan nooit voor enen afgewikkeld worden. Dat biedt de mogelijkheid om keuzes te maken op grond van sfeer, beschikbaarheid van audio-visuele voorzieningen, catering en prioritering.

We startten op basis van leeftijdsvolgorde met de presentaties van onze jaren 75 t/m 79. 

De presentaties waren prachtig. De dood van onze moeder in 1979 werd nadrukkelijk benoemd en herdacht. 

Van de presenties werd zoals ook van voorgaande jaren een verslag gemaakt dat gepubliceerd is op onze site creemersgeschiedenis.blogspot.nl

We kozen vervolgens voor het familiespel, drie rondes met puzzelen en quizzen.

Hieronder volgen enige foto's 

De verschillende versies van opmaak op de USB sticks leidden op mijn Apple en de beamer tot vreemde communicatie. Met kunst- en vliegwerk werden problemen omzeild dan wel opgelost.  

Een ingelijste foto van mamma kon worden uitgezocht opdat ze altijd herinnerd en niet vergeten zal worden.

Aandacht

Leonie en Inge leggen de avond vast. Hierboven Inge door Leonie geschoten.

Enkele onderdelen werden doorgeschoven naar de volgende ochtend. 

Jan lichtte in de bibliotheek het resultaat toe van het DNA familie-verwantschapsonderzoek door My Heritage en besloten werd om de A 3 prijs, een beeldje, dat sinds 2005 jaarlijks werd uitgereikt aan een persoon van verdienste, te beëindigen en te verloten onder de aanwezigen.

Jan was (weer) de gelukkige. 

En tot slot de evaluatie. Zoals al jaren was iedereen zeer tevreden, werd besloten verder te gaar, de formule is beproefd, niets aan veranderen dus. 

Nunspeet 2018 was er weer eentje voor de top drie!

En voor het vertrek de groepsfoto.

Wellicht voor de puzzle voor januari 2019.

Een roos voor schut

Aan tafel 1, de tafel in ons clubhuis, waar onderwerpen als ziekte en dood worden besproken, hadden ze mijn verhaal over mijn laatste ziekenhuisbezoek niet geloofd.
Ik kon het natuurlijk niet bewijzen.
Meer dan volharden dat het me echt was overkomen kon ik niet.
Ik had er geen foto's van en was er een op het hoogtepunt genomen, dan had ik die niet getoond net zo min dat ik die hier gepubliceerd had.
Iemand anders had die foto moeten nemen, ik lag immers met afgezakte broek zo'n kwartier lang op een onderzoeksbed.
De assistente die me gezelschap bood, stond aan de verkeerde kant. Of was het de goede kant?

Maar laat ik vooraan beginnen.
Vanwege een inwendige aambei, die al twee dagen bloedde had ik naar de dokterspost gebeld met de vraag hoe lang zoiets mocht duren.
De verpleegkundige wist niet van een termijn en adviseerde een doktersbezoek.
Mijn huisarts had het snel gezien en gevoeld. Verwees me door naar een chirurg en vond dat mijn PSA waarde nodig gemeten moest worden. Mijn prostaat vond hij vergroot, iets wat ik al drie keer eerder na inwendig onderzoek van eerdere huisartsen had gehoord.

Enfin, PSA was binnen de marge. Nu de chirurg nog.
Enige dagen geleden kon ik eindelijk terecht.
Een jonge vrouw haalde me op in de wachtkamer.
Gelukkig zei ze meteen dat ze de assistente was.

De arts ontving me allervriendelijkst en wilde dieper kijken om te beoordelen of hij 'elastiekjes' zou moeten plaatsen. (Ik wist wat dat was. A. komt in de familie vaker voor)

Ik kon op mijn zij op het bed gaan liggen, broek omlaag, roos richting deur.
Assistente nam decent plaats aan mijn voorzijde.
Op dat moment ging de telefoon over.
Ik hoorde dat het om een belangrijk advies ging, een advies dat meer om het lijf had dan doen of niet doen.
De assistente begon maar met de excuses te maken en schetste de werkdruk, de verantwoordelijkheid, en beschreef de bijna fusie van ziekenhuizen in de regio.
Het adviesgesprek was nog niet ten einde nadat zij alle kwesties in en rondom het ziekenhuiswezen had doorgenomen.
Een ongemakkelijke stilte volgde.
Achter me hoorden we een enerzijds/anderzijds beschouwing.
Na een klein kwartier kon de schouwing eindelijk starten.

Met de elastiekjes wilde hij voorlopig wachten.
Ik kreeg een folder mee, waarin met tekeningen verlucht stond beschreven hoe je verantwoord poept.

Reanimatie

Aan tafel 1 in ons golfclub-huis - de tafel waar vooral over gezondheid, ziekte en dood wordt gesproken- wordt de laatste tijd regelmatig het onderwerp reanimatie aangesneden.
Dat thema is waarschijnlijk actueel geworden door de plaatsing van een AED, een Automatische Externe Defribrilator, in ons paviljoen.

De gesprekken voeren naar Nouri, wilsverklaring en de vraag hoe zo'n ding werkt.

Het geklungel rondom de eerste hulp bij Nouri is koren op de molen van de cynici. 'Als zo;n knaap er zo uit komt, hoe overleven wij ouderen zo'n behandeling dan met zo'n ding?'
(Cynici stellen vaak prikkelende vragen, maar meestal strooien ze hun cynisme rond in feiten en gebeurtenissen.)

Dan komen de verhalen van kasplantjes, die ze kennen, over de ballast van de zorg ervoor.
Nee, het wordt er niet vrolijker op daar aan tafel 1.
Zelfs de realist, die zich tussen de optimist en pessimist heeft genesteld brengt in dat slechts 10% van de ouderen boven de 70 hersteld uit een reanimatie komt.

De Cynicus: 'Waarom is dat ding dan hier geplaatst?'
De Waarnemer, die veelal zijn mond houdt, maar registreert om erover te schrijven reageert: 'Jij hebt zeker zo'n reanimeer-mij-niet speldje?'
Dat gaan hij allemaal regelen met verdere handleiding in een wilsverklaring.

De Realist stelt de vraag over de werking van de AED.
Verder dan dat er een stroomstoot door je lijf wordt gejast komen we vandaag niet.
Er wordt ook niet, wat altijd gebruikelijk is wanneer men een antwoord schuldig blijft, op de mobiele foons gegoogled.

De Realist: 'De buienradar zegt dat het is opgehouden met regenen.' en we stappen op voor de laatste negen.

Op de dag dat ik mijn wilsverklaring opmaak, krijg ik mijn diploma.

Bij mijn proeve had de instructeur mij de volgende casus voorgelegd. 'Je bent met je maat op de afslag van hole 6 en hij zakt in elkaar. Hij ademt niet meer. Laat zien hoe je handelt.'

Ik heb het geleerde toegepast in de hoop dat er in de flight achter me iemand is die binnen 6 minuten de AED kan halen. 

De afslag van hole 6 ligt namelijk in de verste hoek van het terrein.

Mogelijk heeft mijn maat inmiddels het reanimeer-mij-niet speldje. 

Radicaal optimisme

Met veel plezier en instemming las ik het Volkskrantartikel van de hand van Bert Wagendorp in de zaterdagbijlage van 6 januari dat de titel draagt 'Hoog tijd voor de terugkeer van het optimisme'.
Wagendorp vraagt zich af hoe komt het dat in een land als Nederland, waar het goed leven is, waar de burger zichzelf een hoog cijfer geeft voor zijn geluksbeleving, het onbehagen zo groot is.
Met mij is het goed, maar met de wereld gaat het slecht.

Ik heb altijd een verklaring gezocht in de scheve standaard. Hoe beter je het hebt, hoe meer tijd en behoefte ontstaat om te mopperen. Bovendien worden mopperaars als kritische geesten beschouwd en dat wordt vele malen hoger geplaatst op de bewustzijnsschaal dan naïeve tevredenheid ofwel ten onzent de brabantse kontentheid.

Populistische politici als Wilders en Baudet hebben er alle belang bij om dat onbehagen aan te wakkeren, het bestaansrecht van hun partijen bestaat immers bij de gratie van ontevredenheid, betoogt Wagendorp.
In wezen vormt het pessimisme (en daarmee het populisme) de voedingsbodem van het onbehagen.
Ergo, optimisme zal ons bevrijden van het virus van populisme.
Sinds Lubachs persiflage op Wilders moeten we ook ter linker zijde de vraag stellen van "Hoe Dan?"

Wagedorp:

"Geef de pessimist hoop, perspectief, een idee, counter het onbehagen met een verhaal waarin de burger kan geloven. Wees concreet: stop de belastingbevoordeling van multinationals, kortwiek de luchtvaartlobby, stel heldere immigratiequota's vast, zet onderwijs bovenaan de lijst, zorg voor eerlijke inkomensverdeling, hervorm de welvaartsstaat, versimpel de zorg, hak het bureaucratische monster al zijn zeven koppen af, denk na over een nieuwe democratie."
Hij sluit met de volgende nieuwjaarswens af :

"Laat 2018 het jaar worden van een radicaal optimisme.'"

Nu nog de vraag beantwoorden: Ben ik wel een optimist?
De test met de halfvolle dan wel half lege fles voldoet niet, want het hangt er vanaf of er wijn of azijn in zit.



.

Een kalm afscheid van het jaar

Ze wilden het oude jaar uitluiden in een rustige omgeving en hadden ons gevraagd of ze die beladen avond bij ons konden vieren.
'Met spelletjes en zo...'
Thomas en Femke, Noa en hond Flint
en de elf jarige Luca zou een vuurwerkshow in onze tuin geven.
Eindelijk was voor hem de dag aangebroken, een knallend vormsel voor een grote jongen.

Na het avondmaal - een gevulde gourmet - werd de yahtzee doos op tafel gezet.
Noa wil heel graag winnen, zo graag dat ze opziet tegen verlies en vaak besluit dat niet-spelen altijd de belofte in zich draagt  dat ze winnaar had kunnen zijn.
Maar vanavond zou ze spelen. Onder voorwaarde  samen met opa een koppel te vormen.
(Bij verlies zou het aan mij liggen had ik gezegd.)

Hoe spannend kan het zijn!
Femke schoot op volle snelheid foto's.
.

En jawel...Yahtzee...

Zou Luca dat ook lukken?

Hoe doen jullie dat?

Daarna nam ik het fototoestel ter hand en nam beelden die ik me wil herinneren van oud jaar 2017.

Had Thomas meer van zijn worp verwacht?

Toen werd het 2018. 

In de miezerige nacht verwelkomde Luca knallend en flitsend in een Valkenswaards concert van uitbundigheid de prille loot. 

Wij koesterden en genoten van ons samenzijn. 

Kerst 2017

De aanloop naar de Kerst was zodanig druk geweest dat het me aan tijd ontbroken had om vorige week een tekst te schrijven.
Bij voldoende tijd had ik geschreven over het jaarlijks terugkerende gedoe van het opzetten van de kerstboom en de vele lichtsnoertjes in en om het huis, het doen van de boodschappen, het inpakken van de cadeaus en bovenal de surprises.
Want zoals elk jaar op eerste Kerstdag komen we met zijn elven bijeen.
Dit jaar waren Karlijn en David de gastheren.

Het ritme van die dag is beproefd: wandelen, borrelen, cadeaus uitpakken en eten. Daarna gaan de kinderen met hun cadeaus spelen en de volwassenen tafelen na.

Luca met zijn oma. Waarschijnlijk in gesprek over vuurwerk

Begeleid door de honden Charly en Flint wandelden we door de Waalrese bossen en genoten van het relatief warme weer.

Ik had me bij de aanloop van deze dag vooral bezig gehouden met de voorbereiding van mijn surprises, die in voorgaande jaren meestal in het water vielen door  kleine maar fatale fouten in de uitvoering. Helaas moet ik wederom melden dat een van de surprises - het spel waarmee het uitpakken van de cadeaus werd gestart - in het water viel. 

Voor Femke had ik een kruiswoordpuzzel gemaakt met allerhande familievragen. Dat moest leiden tot letters die een hint voor haar cadeau vormden.

In de instructie stond een minimaal foutje: 5.1. zou betekenen 5 horizontaal, 1 verticaal. Je begrijpt het al. Juist, het was uitgevoerd in de formule eerst verticaal en dan horizontaal. 

Ik had me zo voorgenomen om dit jaar in mijn stoel te blijven zitten. Vergeefs.

Maar in alle hectiek ontging me de systematische fout en kon slechts directe correcties geven. Spel alweer mislukt. Volgende jaar een nieuwe kans?

Naderhand kun je er om lachen...

  De cadeaus vielen in goede aarde, zoals de foto's hieronder getuigen.

Voor Noa een paardendek

Voor Thijn technisch lego

En voor ons het jaarlijkse Zwetsbuukske, een fotoboek van het afgelopen jaar met de belevingen van Femke en Thomas en hun gezin

Tenslotte de vijf kleinkinderen 

en de tafelschikking

En nu op naar Oud en Nieuw.