vrijdag 21 augustus 2026

Plotseling Mantelzorgers

'Hebt U de laatste tijd last van stress gehad?' vroeg  de neuroloog.
J. had wat wazig gekeken, keek ons vragend aan en ontkende.

J. is de zus van Riny. 
Een kleine week ervoor had Katja, de overbuurvrouw ons in de avond gebeld, dat J. die dag gevallen was. 
De huisdokter had haar met pijnstillers naar huis gestuurd.
Tegen de avond had ze enigszins verdwaasd aan de straat gestaan en tegen Katja gezegd dat ze nogmaals gevallen was. 
Katja had haar in bed gelegd, maar ze vond het onverantwoord haar alleen achter te laten.
We zijn direct in de auto gesprongen, niet wetend dat een mantelzorgtraject ons wachtte.

Een herseninfarct wordt vooral door twee oorzaken getriggerd: ouderdom en stress.
J. is 83 en stress was de laatste maanden volop aanwezig geweest: overlijden echtgenoot, problematische erfafwikkeling en oplichting.

Ze had direct ingestemd om een paar dagen bij ons te logeren. 
Moeizaam had ze de eerste nacht de trap beklommen.
De dagen erop werd dat niet beter. 
Ze ging steeds instabieler lopen en haar stem werd steeds zachter, het spreken onsamenhangender.
Op de derde dag viel ze op de trap naar boven achterover.
Ik kon de amper 53 kilo gelukkig opvangen.
Was dit allemaal te herleiden naar een val op haar rechterheup?

De ochtend erop kon ze het bed niet meer uit.
De maat was vol, we belden naar de spoedeisende hulp.
Dokter erbij met als conclusie nader onderzoek in het ziekenhuis.
Via het balkon moest ze ons huis uit worden getakeld, want via de trap was het te moeilijk en gevaarlijk.


De hoogwerker brengt de cabinebak richting balkon.

Het relaas zal verder worden ingekort.
Drie dagen later volgt het bericht: op de MRI is te zien dat J. een herseninfarct heeft gehad, maar dat herstel is ingezet. De volgende dag konden we haar ophalen. 
Heu? Ja, de fysiotherapeut had geconstateerd dat ze kon traplopen... Jawel op een smalle trap met drie treden en twee leuningen terzijde.
De trap bij haar is steil en heeft één leuning. En wij hebben weliswaar een mooie trap, maar zonder leuning...



En verder werd als hoofdthema in het exit-gesprek ons erop gewezen dat een ziekenhuisbed meer dan 1000 euro kost..., Dat we geen recht hebben op een gesprek met een transfer-verpleegkundige, omdat J. geen indicatie vanuit de WLZ heeft. (dat laatste is volgens verzekeraar CZ , waarmee ik later contact opneem omdat ik nergens thuishulp kan vinden, absoluut niet aan de orde)

In overleg met J. werd besloten dat ze naar haar eigen huis terug zou gaan. Maar een bed beneden regelen vraagt altijd één dag. Ze zal voor één dag boven moeten slapen. Gelukkig was er twee weken geleden een deugdelijk traphek geplaatst.

Dat het vakantietijd is merken we niet alleen aan de vele nee's die we van zorgverleners te horen krijgen, maar ook aan het feit dat we er voorlopig alleen voor staan.

We zijn inmiddels ruim een week verder.
Onze kinderen zijn terug van vakantie en verlichten onze zorg.
Ook in de buurt raken de huizen weer bewoond.
De achterstand in huize J. op alle gebied wordt met man en macht aangepakt. 
J. revalideert naar tevredenheid.

Voor Riny en ik rest de wijsheid dat ouderdom niet valt te vermijden, maar stress ook niet altijd.
 

donderdag 13 augustus 2026

Kwaliteit van leven

Hij had zich neergelegd bij de diagnose, beter gezegd prognose, dat zijn ziekte onomkeerbaar was.

Hij zou niet beter worden.
Hij had zich altijd autonoom genoemd en getoond. Hij was zoals hij vaak zei, de dirigent van zijn leven.
Als het zover is, dan zal ik er waardig uitstappen.

Ik ben niet zo goed in het begrijpen van kloeke uitspraken, dus vroeg ik door over dat moment van het zover zijn.

Het is, zo zei hij, niet van belang om zo oud mogelijk te worden. Het gaat om de kwaliteit van leven.
En daar was hij weer: de kwaliteit van leven, die boven de kwantiteit wordt gesteld.

Wanneer is er sprake van kwaliteit van leven of anders gesteld van het ontbreken ervan?
Dat is een vraag die ik sindsdien aan hem en anderen stel.
De opbrengst is gering. 
Vaak  wordt gesteld dat dat voor iedereen anders is. 
Ik vind dat antwoord teleurstellend, ik ben op zoek naar generieke, liefst zo concreet mogelijke standpunten.
Daarom vraag ik door, 
Wanneer is voor jou de maat vol?
Mijn voorlopige oogst:

* Wanneer ik mijn kinderen niet meer herken
* Wanneer al mijn tijd gevuld wordt met medische handelingen
* Wanneer ik ondraaglijk lijd
* Wanneer ik niet meer kan waarnemen
* Wanneer al mijn geliefden er niet meer zijn

 Mijn ervaring is dat deze schijnbaar heldere grenzen in de tijd verschuiven.

Terug naar mijn vriend.
We hadden gisteren afgesproken. 
Hij had de behoefte om mij iets toe te vertrouwen. 
Hij was tot een zeker inzicht gekomen.

Zolang ik met jou over de kwaliteit van leven kan speken is er kwaliteit van leven.
Hierover moet ik nadenken.
Vannacht niet goed geslapen.